ՀՀ ՊԵԿ 391-Ա որոշման շրջանակներում հարկային պարտավորությունների

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից կայացված 02.10.2025 «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» որոշման շրջանակներում, հարկադիր վճարումների գործընթացը իրականացվում է հետևյալ քայլերով:

1. Հարկային պարտավորությունների որոշման հիմքում ընկած են անձի հարկային հաշվառման տվյալները, որոնք տրամադրվում են ՀՀ ՊԵԿ՝ հարկատուների ռեեստրի միջոցով:
2. Կայացված որոշման հիման վրա, հարկ վճարողը պետք է դիմի համապատասխան վարչությանը, որտեղ եթե հարկային պարտավորությունները դեռ չեն կատարվել, սկսվում է պարտավորությունների գանձման գործընթացը:
3. Դիմումը պետք է ներառի համապատասխան փաստաթղթեր, այդ թվում՝ անձի ՀՎՀՀ-ն, ՀԾՀ-ն, ինչպես նաև բոլոր անհրաժեշտ Supporting documents:
4. ՀՀ ՊԵԿ-ը հաստատում է դիմումը և սկսում է հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը, որն, ըստ օրենքի, կարող է ներառել այլ գործողություններ, ինչպես օրինակ՝ տուգանքների կիրառումը կամ պարտավորությունների գանձման գործընթացի հետ կապված այլ միջոցներ:

Հարկային պարտավորությունների ենթակա անձանց իրավունքները

ՀՀ օրենքով սահմանված է, որ հարկ վճարողները ունեն մի շարք իրավունքներ, որոնց մասին հարկադիր վճարումների դեպքում տեղեկացված են լինելը:

• Իրավունք տեղեկանալ: Հարկ վճարողները իրավունք ունեն տեղեկանալ իրենց հարկային պարտավորությունների մասին, ինչպես նաև՝ դրանց գանձման գործընթացից:
• Վիճակագրական տվյալների ստացում: Նրանք կարող են պահանջել իրենց հարկային հաշիվների վիճակագրական տվյալներն ու պարտավորությունները ՀՀ ՊԵԿ-ից:
• Դիմելու իրավունք: Հարկ վճարողները կարող են դիմել նաև դատարան՝ վիճարկելու հարկային պարտավորությունների գանձման գործողությունները, եթե դրանք իրենց կարծիքով չեն համապատասխանում օրենքին:
• Հարկային արտոնություններ: Բացի այդ, օրենքով նախատեսված են նաև հարկային արտոնություններ, որոնք կարող են կիրառվել որոշակի դեպքերում:

Հարկային պարտավորությունների գանձման ժամանակացույցն ու ընթացակարգը

Հարկային պարտավորությունների գանձումը պետք է իրականացվի օրենքով սահմանված ժամկետներում, որոնք ըստ օրենքի հաճախակի փոփոխվում են:

Այնուամենայնիվ, ՀՀ ՊԵԿ-ը պարտավոր է հարկ վճարողներին ծանուցել պարտավորությունների մասին առնվազն 30 օր առաջ, որպեսզի նրանք կարողանան կատարել վճարումները կամ դիմել վերոնշյալ իրավունքներին:

Հարկային պարտավորությունների գանձման ընթացակարգը ներառում է հետևյալ փուլերը:

1. Հարկային պարտավորություններից հետո՝ 30 օր սպասելը, որն անհրաժեշտ է հարկ վճարողի՝ պարտավորությունը կատարելու համար:
2. Եթե պարտավորություն չի կատարվում, ապա սկսվում է Վճարային ծանուցման փուլը, որն ուղարկվում է հարկ վճարողին:
3. Վճարային ծանուցման ստանալուց հետո հարկ վճարողը ունի 15 օր՝ վճարումը կատարելու կամ հիմնավորումներ ներկայացնելու համար:
4. Եթե այդ ժամանցում վճարումը չի կատարվում, ապա սկսվում են հարկային պարտավորությունների գանձման բուն գործողությունները: