ՀՀ ՊԵԿ 135-Ա որոշման նշանակությունը ֆիզիկական անձանց համար

Փոփոխական հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության նոր որոշումը, որը ընդունվել է 2025 թվականի մարտի 7-ին, նպատակ ունի կարգավորել ֆիզիկական անձանց չկատարված հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը։ Այս որոշման շրջանակներում ստանձնվում է իրավաբանական հիմքի ապահովումը, որը անհրաժեշտ է հարկային պարտավորությունների կատարման վրա հսկողություն իրականացնելու համար։ Դրա միջոցով, պետությունը կարողանում է բարելավել հարկային հավաքագրման գործընթացը և նվազեցնել հարկերի չկատարման դեպքերը։

Ովքե՞ր են պատասխանատու գանձման համար

Այդ որոշման շրջանակներում հարկային պարտավորությունները գանձելու գործընթացը վերաբերում է բոլոր ֆիզիկական անձանց, ովքեր ունեն չկատարված հարկային պարտավորություններ։ Այդ անձինք կարող են լինել թե՛ ՀՀ քաղաքացիները, թե՛ օտարերկրյա քաղաքացիներ, ում հարկային պարտավորությունները չեն կատարվել։ Այնուամենայնիվ, որոշմանը հետևող վարչական մարմինները պետք է ուշադրություն դարձնեն, թե արդյոք անձի տվյալները համապատասխանում են վերոնշյալ կարգավորումների требованиям։

Ֆիզիկական անձանց պարտավորությունները և իրավունքները

• Պարտավորություն՝ վճարել հարկերը ժամանակին, ինչպես պարգևատրված է ՀՀ օրենսդրությամբ:
• Իրավունք՝ ստանալ ծառայություններ, որոնք կապված են հարկային պարտավորությունների կատարման հետ:
• Իրավունք՝ վիճարկել վարչական ակտերը, եթե կա անհամաձայնություն հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ:

Ներկայացման փուլերը. Քայլ առ քայլ

1. Դիտարկում՝ հարկային պարտավորությունների հետ կապված տեղեկատվության հավաքագրում:
2. Ծրագրի լրացման գործընթաց՝ հարկային պարտավորությունները կատարելու համար նախատեսված թղթապանակի հանձնում:
3. Վիճակագրական հաշվետվություն՝ ՀՀ ՊԵԿ-ին ներկայացնել տվյալները:
4. Դրական պատասխան՝ հարկային պարտավորությունների կատարման մասին:

Ինչպես լրացնել և ներկայացնել հայտարարությունը

Հայտարարությունը լրացնելիս անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել մի շարք կարևոր կետերի, որոնք կարող են ազդել դրական կամ բացասական արդյունքների վրա։ Բոլոր պարտադիր դաշտերը պետք է լրացվեն, իսկ տեղեկատվությունը պետք է լինի ճշգրիտ և համալիր:

Պարտադիր դաշտերը

• Անուն և ազգանուն՝ լրացնել ըստ անձնագրի:
• Տարեթվերը՝ հարկային պարտավորությունների կատարման ժամկետները:
• Հարկային նույնականացման համար՝ տրամադրել ճիշտ տեղեկատվություն:

Հայտարարությունը պետք է ներկայացվի է-ծ layanan համակարգի միջոցով, որտեղ հնարավոր է ստանալ նաև հաշվի վիճակի մասին տեղեկատվություն:

Բասկետում. Որտեղ է գտնվում թվային ստորագրությունը

Դա կօգնի ձեզ հաստատել ձեր ինքնությունը և փաստաթղթերի տրամադրման գործընթացը դարձնել ավելի արագ։ Ցանկացած գանձման ընթացակարգի համար անհրաժեշտ է ունենալ էլեկտրոնային ստորագրություն, որը պետք է նախապես ստացվի նախատեսված մարմիններից։

Ինչ է հարկավոր, որպեսզի ստանաք էլեկտրոնային ստորագրություն

• Տվյալների տրամադրում՝ անձնական տեղեկատվություն, օրինակ՝ անձնագրի տվյալները:
• Դրական գնահատական՝ համապատասխան մարմնի կողմից:

Հարկավոր է նշել, որ անհատ անձինք, ովքեր չունեն էլեկտրոնային ստորագրություն, չեն կարող օգտվել տրամադրած ծառայություններից և չեն կարող ինքնակամ կատարել հարկային պարտավորություններ:

Նախատեսված գործընթացների հետագա զարգացումը

Ծրագրի ընդունման և ներկայացման պահից հետո, հարկային մարմինները պարտավոր են ստուգել տեղեկատվությունն ու իրականացնել հսկողություն։ Որպեսզի գործընթացը լինի արդյունավետ, հարկային վարչությունները պետք է հետևեն, թե ինչպես են իրականացվում համապատասխան վճարումները:

Ինչպես շարունակել գործընթացը, եթե չկա պատասխան

• Հետադարձ կապ՝ հարկային վարչության հետ:
• Վիճակագրության ստուգում՝ հաշվետվությունների միջոցով:

Հարկային պարտավորությունների կատարելակը

Հայաստանում հարկային պարտավորությունների կատարումը և դրանց վերահսկումը կարևոր է երկրի տնտեսական կայունության համար։ Վերջին տարիների ընթացքում Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային համակարգը underwent փոփոխություններ, որոնց նպատակը հարկային մուտքերի ավելացնելն է։ Շնորհիվ այսպիսի փաստաթղթերի, ինչպես նաև կարգավորման գործողությունների, պետությունը կարողանում է ավելի լավ կազմակերպել հարկային հավաքագրումը:

Այսպիսով, հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը կարևոր է յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձի համար։ Այն ազդում է թե՛ տնտեսության, թե՛ իրավապահ մարմինների տնտեսական գործունեության վրա։ Ուստի բոլորը պետք է գիտակցեն իրենց պարտավորությունները, կարգավորումների կարևորությունը և հետևեն դրանց:

Հարկային պարտավորությունների չկատարման հետևանքները

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից կայացված «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 135-Ա որոշման շրջանակներում կարևոր է հասկանալ, թե ինչ հետևանքներ կարող են լինել հարկային պարտավորությունների չկատարման համար: Հարկային օրենսդրության համաձայն, ֆիզիկական անձինք, որոնք չեն կատարում իրենց հարկային պարտավորությունները, ենթարկվում են տարբեր վարչական պատիժների:

Առաջին հերթին, հարկային պարտքի գոյություն ունենալու դեպքում, պետությունը կարող է կիրառել հարկային պարտքի գանձման գործընթաց: Սա կարող է ներառել այդ պարտքի գանձումը ֆիզիկական անձի բանկային հաշիվներից կամ գույքի առգրավումը: Ընդ որում, հարկային մարմինները պարտավոր են նախապես տեղեկացնել պարտատիրոջը այդ միջոցառման ընթացքի մասին:

Երկրորդ, հարկային պարտավորությունների չկատարման դեպքում կարող են կիրառվել նաև վարչական տույժեր, որոնք կարող են նշանակվել օրենքով նախատեսված կարգով: Այդպիսի տույժերը կարող են լինեն ֆինանսական բնույթի, ինչպես նաև կարող են հանգեցնել ֆիզիկական անձի համար դրամական պատժի:

Ավելին, հարկային պարտավորությունների չկատարման հետևանքով կարող են առաջանալ նաև քրեական պատասխանատվության հարցեր, հատկապես եթե հարկային պարտքը ստեղծվել է դիտավորյալ կերպով: Այս պարագայում հարկատուները կարող են ենթարկվել քրեական հետապնդման:

Վիճակագրություն և տվյալներ

ՀՀ ՊԵԿ պաշտոնական վիճակագրական տվյալները ցույց են տալիս, որ հարկային պարտավորությունների չկատարումը վերջին տարիներին աճել է: Այս առումով 2025 թվականը դարձել է շրջադարձային, քանի որ ՀՀ ՊԵԿ-ն ձեռնարկել է ակտիվ միջոցառումներ այս խնդրի լուծման համար:

Կայացած 135-Ա որոշումը նախատեսում է միուհետ ուղիղ արվող գործողություններ, որոնց միջոցով նախատեսվում է պարտավորությունների գանձում, ինչը կարող է էապես նվազեցնել հարկային պարտքի ընդհանուր ծավալը երկրի տնտեսությունում:

Այսպիսով, ըստ 2025 թ. վիճակագրության, հարկային պարտավորությունների նկատմամբ ոստիկանություն ներկայացրած դիմումները աճել են 30%-ով՝ համեմատությամբ 2024 թվականի հետ: ՊԵԿ-ը դիմում է ակտիվ հակահայոց քաղաքականությանը՝ բարձրացնելով հարկային տեղեկատվական քարոզչության մակարդակը ֆիզիկական անձանց համար:

Հարկային պարտավորությունների մարման գործընթացը

Հարկային պարտավորությունները կարող են նաև մարվել որոշակի պայմանների դեպքում: ՀՀ օրենքները նախատեսում են մի շարք հանգամանքներ, որոնք կարող են հիմք ստեղծել հարկային պարտավորությունների մարման համար:

Օրինակ, եթե ֆիզիկական անձի ֆինանսական վիճակը զգալիորեն恶վում է (օրինակ՝ լուրջ առողջական խնդիրներ, ողբերգական դեպք և այլն), նա կարող է դիմել ՀՀ ՊԵԿ-ին՝ պահանջելով պարտավորությունների մարման գործընթաց:

Այս գործընթացը ենթադրում է հաշվի առնել ֆիզիկական անձի ֆինանսական վիճակը, փաստաթղթերը և վկայությունները, որոնք արդարացնում են պահանջը: Համապատասխան փաստաթղթերը պետք է ներկայացվեն հարկային մարմիններին՝ կամ էլ տրամադրվել առցանց միջոցներով:

Սակայն հարկ է նկատել, որ այդ գործընթացը կարող է պահանջել որոշակի ժամանակ և տվյալների լրիվություն: ՊԵԿ-ն ունի իրավասություն գնահատել և ընդունել կամ հրաժարվել հենց այդ պահանջից՝ հիմք ընդունելով ներկայացված փաստաթղթերը: