ՀՀ ՊԵԿ հարկային պարտավորությունների գանձման նոր որոշումը

Վիճակագրական տվյալներ և նշանակություն

2023 թվականի մարտի 10-ին ընդունված «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» որոշումը նախագծվել է ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության ղեկավար Մհեր Ավագյանի կողմից: Այս որոշումը վերաբերում է ֆիզիկական անձանց կողմից հարկային պարտավորությունների կատարումը չկատարելու դեպքերին, իսկ դրա նպատակն է ապահովել հարկային օրենսդրության կիրառման արդյունավետությունը և հարկային պարտավորությունների կատարումը:

Ովքե՞ր են պարտավորությունները

Այս որոշման շրջանակներում պարտավորություն ունեն այն ֆիզիկական անձինք, ովքեր չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները: Այս անձինք կարող են լինել՝

• Հարկային ապակառուցաբերներ;
• Նախկին աշխատակիցներ, ովքեր աշխատանքային ժամկետում տրված ապրանքների կամ ծառայությունների համար չեն կատարել հարկային վճարումներ;
• Անձինք, ովքեր ունեն եկամուտների հայտարարագրեր, սակայն չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները:

Դիմումի ներկայացման կարգը

Այս որոշման հիման վրա, ֆիզիկական անձինք, որոնք պարտավորություններ ունեն, պետք է ներկայացնեն դիմում ՀՀ ՊԵԿ համապատասխան ստորաբաժանումին: Դիմումը կարող է լինել՝

1. Ներկայացված առանձին ձևով, որը կարելի է ներբեռնել ՀՀ ՊԵԿ պաշտոնական կայքում:
2. Ելնելով դիմողի անձի ներկայացվածությունից, դիմումը կարող է ներկայացվել առցանց կամ անձամբ:

Դիմումի լրացման գործընթացը

Դիմումը պետք է լինի հստակ և ամբողջական, հետևյալ տեղեկություններով՝

• Դիմողի անուն, ազգանուն, ծննդյան ամսաթիվ:
• Հարկային թիվ (TIN):
• Հարկային պարտավորությունների տեսակը և գումարը:
• Ակնարկներ կամ հարցեր, որոնք կարող են լինել դիմումում:

Դիմումը պետք է ուղարկվի ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության միջոցով, իսկ դրա ստացմանը հետևելու համար դիմողը կարող է օգտագործել իրավաբանական վարչության կայքը:

Ժամկետներ և կարևոր ամսաթվեր

Դիմումի ներկայացման գործընթացը ունի ժամանակային սահմանափակումներ: Որպեսզի դիմողը կարողանա օգտվել այդ որոշումից, նա պետք է ներկայացնի այդ դիմումը մինչև 2023 թվականի ապրիլի 30-ը. Եթե դիմումը ներկայացված չէ այս ժամկետում, ապա դիմողը կարող է կրել հետևանքներ:

Ինչ է տեղի ունենում հետո

Դիմումը ներկայացնելուց հետո, ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչությունը կապի դուրս կգա դիմողի հետ՝ հաշվի առնելով ներկայացված տեղեկատվությունը: Դիմողը կունենա իրավասություն՝ ստանալ լրացուցիչ տեղեկություններ կամ բացատրություններ:

Անհրաժեշտ փաստաթղթեր

Դիմումը հավաստելու համար, դիմողը պետք է ներկայացնի հետևյալ փաստաթղթերը՝

• Անձնագիր կամ նույնականացման քարտ:
• Հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ փաստաթղթեր:
• Հարկային հաշվետվությունների օրինակներ:

Ինչպես հետևել դիմումի ընթացքին

Դիմողը կարող է հետևել իր դիմումի ընթացքին՝

1. Այցելելով ՀՀ ՊԵԿ պաշտոնական կայքը:
2. Կապվելով համապատասխան ծառայության հետ:
3. Օգտվելով առցանց համակարգից՝ որտեղ գոյություն ունի դիմումի ստացման համարը:

Դիմումի մերժման պարագայում

Եթե դիմումը մերժվի, դիմողը կունենա իրավունք՝ ստանալու պատճառները և անհրաժեշտ է, որ դիմողը ապահովի անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնք կհաջորդեն նոր դիմումը:

Դա նշանակում է, որ դիմողը պետք է լինի ուշադիր և հետևի բոլոր պահանջներին, որպեսզի հնարավոր լինի նոր դիմում ներկայացնել:

Փոփոխությունների մասին ծանուցում

Ի լրումն այն բանի, որ դիմողները պետք է տեղյակ լինեն ցանկացած փոփոխությունից օրենսդրությունում, նրանց անհրաժեշտ է լինել ակտիվ և տեղեկացված: Հայտարարություններն ու փոփոխությունները կարող են լինել նաև հավելյալ փաստաթղթեր, որոնք կսպասարկեն դիմողներին:

Կարևոր խորհուրդներ

Ֆիզիկական անձինք, որոնք ցանկանում են օգտվել այս որոշման հնարավորություններից, պետք է ունենան հետևյալ խորհուրդները՝

• Գնահատել իրենց պարտավորությունները՝ ուսումնասիրելով բոլոր փաստաթղթերը:
• Խորհել մասնագետների հետ, եթե անհրաժեշտ լինի:
• Ինքնուրույն հետևել իրենց դիմումների ընթացքին:

Նախագծի նպատակն ու ծրագիրը

Այս որոշումը նպատակ ունի բարելավել հարկային պարտավորությունների կատարումը և նվազեցնել հարկային պարտավորությունների չկատարումը, որպեսզի ստեղծվի առավել բարենպաստ հարկային միջավայր:

Այն հնարավորություն է տալիս նաև ֆիզիկական անձանց դիմել, որպեսզի նրանք կարողանան սկսել նոր էջ իր պատմության մեջ՝ կատարել այն պարտավորությունները, որոնք նախկինում չկատարել են:

Հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ որոշման իրավաբանական հիմքերը

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից կայացված 10.03.2023թ․ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» որոշումը հիմնված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության հետևյալ հիմնական սկզբունքների վրա: Նախ, հարկային պարտավորությունները ֆիզիկական անձանց համար պարտադիր են, և դրանց կատարումը ապահովում է պետության ֆինանսական կայունությունը: Որոշման մեջ նշվում են այն նաև պարտադիր կատարելիք գործողություններ, որոնք պետք է իրականացվեն, ուստի հարկային մարմինը պարտավորվում է անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել հարկային պարտավորությունները ոչ կատարած քաղաքացիների նկատմամբ:

Ըստ ՀՀ հարկային օրենսդրության, հարկային պարտավորությունները ծնվում են հարկային տարվա ընթացքում՝ համապատասխան եկամուտի ձևավորմամբ: Ի դեպ, այդ պարտավորությունները կարող են ներառել ոչ միայն եկամտային հարկի, այլ նաև այլ հարկերի և պարտադիր վճարների գանձում: Այսօրինակ որոշումները կարող են նաև առնչվել նախկին տարիներին չկատարված պարտավորություններին, որոնք դեռևս չեն լուծվել:

Որոշման կատարումը և դրա գործառույթները

«Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» որոշումը պահանջում է հատուկ գործողությունների կատարում: ՀՀ ՊԵԿ-ը իրավասու է իրականացնել վերահսկողություն և ստուգումներ, ելնելով տվյալ ֆիզիկական անձի հարկային պատմությունից: Որոշման մեջ նախատեսված է, որ հարկային մարմինը պետք է բարձրացնի հարկային պարտավորությունների կատարման հարցը, և եթե անհրաժեշտ է, կարող է կիրառել հարկային գործիքներ:

Այդ գործիքները կարող են ներառել նաև հարկային պարտավորությունների հաշվարկման գործընթաց: Կարևոր է նշել, որ հարկային մարմինը պետք է տրամադրի տվյալ ֆիզիկական անձին հնարավորություն իր պարտավորությունները կատարելու համար՝ առաջարկելով տարբերակներ, որոնք կարող են ներառել նաև վճարման ժամանակակետեր կամ պայմաններ:

Այս գործընթացի շրջանակներում, եթե ֆիզիկական անձը չի կատարել հարկային պարտավորությունները, ապա նրան կարող են սկսել կիրառել նաև վարչական պատասխանատվություն, ինչը կարող է հանգեցնել տուգանքների կամ այլ իրավական հետևանքների:

Հարկային պարտավորությունների կատարումը և փաստաթղթային ընթացակարգերը

Հարկային պարտավորությունների կատարումը ենթադրում է նաև համապատասխան փաստաթղթերի պատրաստում և ներկայացում համապատասխան պաշտոնական մարմիններին: Այն անձինք, ովքեր ենթարկվում են վերոնշյալ որոշմանը, պետք է ապահովեն, որ իրենց կողմից ներկայացված փաստաթղթերը լինեն ճշգրիտ, ամբողջական և համապատասխանում են ՀՀ ՊԵԿ-ի պահանջներին:

Բացի այդ, հարկային մարմինը կարող է պահանջել լրացուցիչ տեղեկություններ կամ ապացույցներ, որոնք հաստատում են ֆիզիկական անձի եկամուտները կամ դրանց ծագումը: Այդպիսի պահանջները կարող են լինել տարբեր բնույթի, և դրանք կարող են ներառել հաշվեկշռային փաստաթղթեր, եկամուտների հայտարարագրեր, ինչպես նաև այլ կարևոր փաստաթղթեր:

Արժևորելով գործընթացի բացարձակ թ Transparency-ը, հարկային մարմինները պարտավոր են հրապարակել անհրաժեշտ տեղեկատվություն՝ հարկային պարտավորությունների մասին, ինչպես նաև քաղաքացիներին տրամադրել հստակ ցուցումներ և օգնություն, որպեսզի նրանք կարողանան ճիշտ և ժամանակին կատարել իրենց պարտավորությունները: