ՀՀ ՊԵԿ 414-Ա որոշումը՝ հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացի

Առաջին քայլերը՝ հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացում

2023 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից վավերացված «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 414-Ա որոշումը, որը պաշտոնապես հրապարակվել է 2023 թվականի հունիսի 23-ին, նախատեսում է հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը։ Նման գործընթացները կարևոր են, որովհետև դրանք ուղղված են պետությանը հարկային եկամուտների ապահովմանը, իսկ քաղաքացիներին՝ հարկային պարտավորությունների կատարմանը:

Ովքեր են պետք այս գործընթացում

Այս որոշումը վերաբերում է այն ֆիզիկական անձանց, ովքեր չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները։ Նրանք, ովքեր ունեն հարկային պարտավորություններ, պետք է հաշվի առնեն, որ այդ պարտավորությունները կարող են ներառել տարբեր տեսակի հարկեր, ինչպիսիք են՝ եկամտային հարկը, գույքի հարկը և այլն:

• Ֆիզիկական անձինք, ովքեր ունեն պարտավորություններ перед налоговыми органами;
• Հարկային հաշվառման համակարգում գրանցված անձինք;
• Նաև իրավաբանական անձինք, եթե նրանք ներկայացնում են հարկային պարտավորությունները ֆիզիկական անձանց անունից:

Փաստաթղթերի պատրաստում՝ հարկային պարտավորությունների համար

Առաջին քայլը, որը պետք է ձեռնարկվի, այն է հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ փաստաթղթերի պատրաստումը։ Այս փաստաթղթերն ուղղակիորեն կապված են պարտավորությունների ներկայացման հետ:

Հարկային պարտավորությունները հաստատող փաստաթղթեր

1. Հարկային հաշվառման փաստաթուղթ (TIN):
2. Հարկային հաշվետվություն (Եթե առկա է):
3. Բանկային փոխանցումների ապացույցներ (եթե վճարումներ կատարվել են):

Այս փաստաթղթերը շատ կարևոր են, քանի որ դրանք հանդիսանում են ապացույց, որն անհրաժեշտ է հարկային պարտավորությունների կատարելության ապացուցման համար։

Որտեղ և ինչպես ներկայացնել փաստաթղթերը

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը կարող է իրականացվել ինչպես առցանց, այնպես էլ ֆիզիկապես։ ՀՀ ՊԵԿ-ում կան տարբեր ալիքներ, որոնց միջոցով կարող եք ներկայացնել ձեր փաստաթղթերը:

Ինչ անել, եթե դիմումը մերժվի կամ սխալ ներկայացվի

Եթե դիմումը մերժվի, հարկ է արագ արձագանքել։ Սա կարող է տեղի ունենալ տարբեր պատճառներով, օրինակ՝ փաստաթղթերում եղած սխալների պատճառով։ Ահա թե ինչ պետք է անել:

Ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկվեն

• Վերանայել մերժման պատճառները, որոնք պետք է նշվեն լրացուցիչ տեղեկություններում:
• Պատրաստել սխալները ուղղած նոր փաստաթղթեր:
• Նոր դիմում պատրաստել և ներկայացնել:

Որպես կանոն, դիմումները պետք է ներկայացվեն 30 օրվա ընթացքում մերժման մասին ծանուցումից հետո։ Սա կարևոր է, քանի որ ձգձգումները կարող են հանգեցնել հավելյալ տուգանքների:

Հարկային պարտավորությունների լուծման դասավորություն

Հարկային պարտավորության լուծման ընթացքում կարող են լինել տարբեր իրավիճակներ, որոնք կարող են ազդել գործընթացի վրա:

Սովորական դեպքեր

1. Հարկային պարտավորության ժամանակին կատարման դեպքում՝ բոլորատիպ լուծումներ կան:
2. Պարտավորության հետաձգման կամ վարկավորման հնարավորություններ:

Հատուկ դեպքեր

• Եթե դուք աշխատում եք Հայաստանում, բայց չունեք հարկային հաստատվածությունը, ապա նախ պետք է ստացեք TIN:
• Դուք պետք է նաև ապահովել էական փաստաթղթեր՝ Ձեր պարտավորությունների հաստատման համար:

Չնայած այն հանգամանքին, որ հարկային պարտավորությունները կարող են տարբեր լինել՝ յուրաքանչյուր իրավիճակ ունի իր որոշակի ընթացակարգեր:

Փաստաթղթերի և նրանց կարգավիճակի հետևում

Հարկային պարտավորությունների կարգավիճակի հետևում շատ կարևոր է, որպեսզի դուք իմանաք, թե որտեղ է գտնվում ձեր դիմումը:

Ինչպես հետևել դիմումների կարգավիճակներին

Դրա համար կարող եք օգտվել մի քանի միջոցներից:

• ՀՀ ՊԵԿ-ի պաշտոնական կայքի միջոցով، որտեղ կարող եք մուտք գործել ձեր անձնական հաշվեհամարին:
• Կանգնեցնելով կարճ հեռախոսազանգով ՀՀ ՊԵԿ-ի համապատասխան բաժին:
• Էլեկտրոնային արխիվի միջոցով, որը տրամադրվում է պետական ծառայության կողմից:

Միևնույն ժամանակ, անհրաժեշտ է բարձրացնել հարցեր, եթե ինչ-որ բան ձեզ համար անհասկանալի է:

Ոչ ստանդարտ իրավիճակներ

Որոշ դեպքերում քաղաքացիները կարող են հանդիպել ոչ ստանդարտ իրավիճակների, որոնք կապված են հարկային պարտավորությունների հետ:

Հնարավոր լուծումներ

• Երբ հարկային պարտավորությունները անհայտ պատճառով չեն կատարվում, հարկային մարմինները կարող են սկսել իրավաբանական գործընթացներ:
• Եթե արդեն սկսել են հարկային պարտավորությունների դիսկուսիաներ, հնարավոր է՝ դրանք տեղափոխվեն հաշտեցման կամ միջնորդության գործընթացներին:

Այսպիսի իրավիճակները պահանջում են մասնագիտական օգնություն և իրավաբանական խորհրդատվություն:

Այն կարգերն ու ընթացակարգերը, որոնք մեկնաբանվել են որոշման մեջ

«Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունների գանձելու մասին» 414-Ա որոշումը հասցեագրում է այն բախումներ, որոնք առաջացել են ֆիզիկական անձանց կողմից հարկային պարտավորությունների չկատարման հետևանքով: Որոշումը ներառում է հատուկ կարգեր և ընթացակարգեր, որոնք անհրաժեշտ են հարկային պարտավորությունների կատարումը ապահովելու համար:

Հարկային վարչությունը, ըստ որոշման, պարտավոր է իրականացնել հետևյալ քայլերը՝ վարկանիշային գնահատականը հիման վրա, որն իրականացվում է հարկային պարտավորությունները չկատարող ֆիզիկական անձանց նկատմամբ:

• Հարկային պարտավորությունների պարտադիր հայտարարագրում.
• Ընդհանուր հարկային պարտավորությունների վերլուծություն և վերահսկողություն:
• Ֆիզիկական անձանց նկատմամբ հարկային պարտավորությունների հայտարարագրումից հետո իրականացվող ստուգումներ:

Այս ընթացակարգերը ձևավորում են հարկային վարչության կողմից ֆիզիկական անձանց նկատմամբ գործողությունների իրավական հիմքը և օգնություն են ցուցաբերում հարկային մարմիններին վերահսկելու հարկային պարտավորությունների կատարումը:

Հարկային պարտավորությունների գանձման իրավական հիմքերը

Այդ որոշման իրավական հիմքերը հիմնված են Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության վրա, որոնք պարունակում են ֆիզիկական անձանց կողմից հարկային պարտավորությունների կատարումը: ՊԵԿ-ը գործում է Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության համապատասխանությամբ և պարտավոր է ապահովել հարկային համակարգի կայունությունն ու արդարությունը:

ՊԵԿ-ի իրավաբանական վարչության պատասխանատուները իրականացնելու են անհրաժեշտ քայլեր՝ ճշտելու հարկային պարտավորությունների բարդությունները և ջանքեր ներդնելու հարկ վճարողներին աջակցելու համար: Այս գործընթացում կարևոր է նաև հարկային պարտավորությունների հաշվառումն ու վերահսկողությունը:

Հարկային պարտավորությունների գանձումից բխող խնդիրները լուծելու համար ՊԵԿ-ն օգտագործում է տարբեր մեթոդներ, որոնք հնարավոր են միայն իրավական հիմքերի պայմաններում:

Իրավական գործընթացի շրջանակներում հարկային մարմին ՀՀ օրենսդրությամբ ունի իրավունք՝ պահանջելու անհրաժեշտ փաստաթղթերը, իրականացնելու ստուգումներ և տրամադրելու առաջարկություններ:

Քայլեր հարկային պարտավորությունների կատարումը ապահովելու համար

Ֆիզիկական անձանց կողմից հարկային պարտավորությունների կատարումը ապահովելու համար ՊԵԿ-ը մշակել է մի շարք ուղեցույցներ և հաշվետվություններ, որոնք պետք է հետևեն հարկ վճարողները:

Առաջին հերթին, հարկ վճարողները պետք է ներկայացնեն հարկային հայտարարագիրը ժամանակին, ինչպես նաև տրամադրեն բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնք հաստատում են նրանց եկամուտները:

Երկրորդ, հարկ վճարողները պետք է ուշադրություն դարձնեն վարչության կողմից իրականացվող ստուգումներին և համապատասխանաբար արձագանքեն դրանց:

Երրորդ, հարկ վճարողները կարող են դիմել ՊԵԿ-ի իրավաբանական վարչությանը պարզաբանումների և խորհրդատվությունների համար, որպեսզի ավելի լավ հասկանան իրենց պարտավորությունները:

Սրանք անչափ կարևոր քայլեր են, որոնք կարող են կանխարգելել հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացները: