Հարկային պարտավորությունների գանձման ընթացակարգը. Մուտք գործելու անհրաժեշտություն
2023 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Հայաստանի Հանրապետության Պետական եկամուտների կոմիտեի իրավաբանական վարչության պետի կողմից ընդունված «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 837-Ա որոշումը ներկայացնում է կարևոր ընթացակարգ, որը նախատեսում է հարկային պարտավորություններ չկատարած ֆիզիկական անձանց համար հարկային պահանջների կարճ ժամկետներում մարում:
Հարկային պարտավորությունների կատարումը կարևոր է երկրի տնտեսական կայունության և պետական բյուջեի համալրման համար, ուստի այս գործընթացը հատկապես կարևոր է:
Հայտի ժամկետը. Ինչպես է փոխվում ընթացքը
Նշված որոշման շրջանակներում հարկային պարտավորությունների մարումը պահանջվում է իրականացնել 2023 թվականի նոյեմբերի 1-ից մինչև 2024 թվականի հունվարի 31-ը. Այս ընթացքում ֆիզիկական անձինք պետք է ներկայացնեն համապատասխան հայտերը:
Եթե ֆիզիկական անձը չհետևի պայմաններին, նրան սպառնում է վարչական պատասխանատվություն: Հետագայում հարկային պարտավորությունները կարող են փոխանցվել դատարան, որտեղ դրանք արդեն կքննարկվեն ու կհանգեցնեն արդյունքների:
Ներկայացման տարբերակները. Օնլայն թե մատյան
Ներկայացման տարբերակները ներառում են երկու հիմնական եղանակ՝ օնլայն և անձամբ:
- Օնլայն համակարգ: Ֆիզիկական անձինք կարող են հղում անել պետական մարմնի էլեկտրոնային ծառայություններին՝ օգտագործելով իրենց նույնականացման քարտը կամ էլեկտրոնային ստորագրությունը:
- Տեղի վրա ներկայացում: Անձամբ ծանոթության դեպքում հարկային պարտավորություններն էլ կարող են ներկայացվել Կառավարության կամ պետական եկամուտների կոմիտեի տեղամասերից:
Օնլայն համակարգը և՛ ժամանակի և՛ ֆինանսական միջոցների առումով ավելի արդյունավետ է, քանի որ նախկինում հարկային պաշտոնյաների միջամտությունը նվազագույնի է հասցվում:
Երիտասարդների և չհամապատասխանող անձանց առանձնահատկությունները
Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացն ունի որոշ առանձնահատկություններ, որոնք հատուկ են երիտասարդների և չհամապատասխանող անձանց համար:
- Երիտասարդերը, որոնք նոր են սկսել իրենց տնտեսական գործունեությունը, կարող են դիմել հարկային արտոնությունների:
- Չհամապատասխանող անձինք, որոնք վարել են սահմանափակ գործունեություն կամ չունեն համեմատելի եկամուտներ, ենթարկվում են քննական ընթացակարգերին, որոնք կանխելու են ավելորդ ֆինանսական բեռների ստեղծումը:
Ստեղծված առկայություն. Անհրաժեշտ փաստաթղթերը
Հայտի ներկայացման համար պետք է հավաքել որոշակի փաստաթղթեր, որոնք հակված են ձևաթղթման:
| Փաստաթղթի անվանում | Նկարագրություն |
|---|---|
| Հարկային հաշվետվություն | Պահանջվում է ներկայացնել վերջին 12 ամսում եկամտի մասին: |
| Ինքնային քարտ | Որպես ապացույց՝ հարկային նույնականացման համար: |
| Ինքնության վավերացման փաստաթուղթ | Որպես անձի ինքնությունը հաստատող փաստաթուղթ: |
Գործընթացի ֆոնդային ձևակերպումը
Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը պահանջում է հետևել որոշակի կանոններին:
- Անհրաժեշտ փաստաթղթերի համալրումը: Կազմակերպել և հավաքել բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի նշանակություն:
- Հայտի ճիշտ ձևակերպումը: Համոզված լինել, որ հայտում ներկայացված բոլոր տվյալները ճիշտ են և համապատասխանում են իրականությանը:
- Իրավական կարգապահության պահպանումը: Աշխատանքում պետք է պահպանել Հայաստանի Հանրապետության վարչական իրավունքի պահանջները:
Հայտի հետագա ընթացքը. Տ եղեկատվության ստացում
Հայտը ներկայացնելուց հետո պահանջվում է հետևել դրա ընթացքին:
Այս գործընթացի շրջանակներում անհրաժեշտ է նաև ստանալ տեղեկություն այն մասին, թե արդյոք հայտը ընդունվել է: Սա հնարավոր է անել՝ զանգահարելով համապատասխան մարմին կամ այցելելով պաշտոնական կայք:
Հետագա գործողությունները: Եթե հայտը ընդունվել է և ստացվել է դրական պատասխան, ապա հարկային պարտավորությունները պետք է կատարվեն մինիմալ ժամկետներում:
Անհրաժեշտ խորհուրդներ և առանձնահատկություններ
Այս գործընթացում հաջողությունն ապահովելու համար կարևոր է հետևել մի քանի խորհուրդների:
- Միասնականություն՝ փաստաթղթերի ձևավորումը պետք է լինել միանշանակ, որպեսզի ոչ մի խնդիր չլինի:
- Այսօրինակներն՝ տեղեկանալ հնարավոր արտոնություններից:
- Երգելություն՝ պարզել պայմանները և ժամկետները:
Ամփոփելով, հարկային պարտավորությունների գանձումը պահանջում է լրջություն և կանոնակարգերի պահպանություն: Այս գործընթացը նպաստում է պետության ու քաղաքացիների միջև հարաբերությունների կայունությանը:
Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը
ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից կայացված 03.10.2023թ․ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 837-Ա որոշումը նախատեսում է պարտադիր ընթացակարգեր, որոնք պետք է իրականացվեն հարկային պարտավորությունների չկատարած ֆիզիկական անձանց նկատմամբ:
Այս որոշման շրջանակներում հարկային մարմինները կարող են սկսել հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը, որը ներառում է մի շարք քայլեր, այդ թվում՝ նախազգուշացնումների ուղարկում, հարկային պարտավորությունների չափի որոշում և վերջնականորեն՝ հարկային պարտավորությունների հարկադիր գանձում՝ օրենքի բոլոր պահանջներին համապատասխան:
Առաջին փուլում հարկային մարմինները պետք է ականատես լինեն, որ ստացված տեղեկությունները ճիշտ են, և միայն այդ դեպքում կարող են սկսվել հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը: Հարկային պարտավորությունները կարող են լինել տարբեր տեսակի, օրինակ՝ եկամտահարկ, ավելացված արժեքի հարկ, սոցիալական ապահովության հարկ և այլն:
Հարկային պարտավորությունների պարտադիր կատարում
Հարկային պարտավորությունների պարտադիր կատարումը ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված է որպես հստակ կտրոն, որը պետք է իրականացվի բոլոր ֆիզիկական անձանց համար: 837-Ա որոշման համաձայն, հարկային մարմինները պարտավոր են հետևել այն անձանց, ովքեր խախտել են իրենց հարկային պարտավորությունները, և նրանք կարող են կիրառել հարկադիր միջոցներ, եթե պարտավորությունները չեն կատարվում:
Հարկային պարտավորությունների պարտադիր կատարման գործընթացը ենթադրում է ոչ միայն համապատասխան տեղեկությունների հավաքագրում, այլ նաև միասնական հաշվեգրման համակարգի միջոցով դրանք համապատասխանեցնելու անհրաժեշտություն: Այս համակարգը թույլ է տալիս ինքնաբերաբար հետևել հարկային պարտավորությունների կատարումը, ինչը մեծացնում է գործընթացի թափանցիկությունը:
Ֆիզիկական անձանց հարկային պարտավորությունների կատարումը կարող է նաև կախված լինել տարբեր հանգամանքներից, այդ թվում՝ անձի ֆինանսական վիճակից, հարկային պաշտոնյաների գործելաոճից և այլ հաճախորդների համար մատչելի միջոցներից: Հարկային մարմինները պարտավոր են հաշվի առնել այս հանգամանքները մինչև հարկային պարտավորությունների հարկադիր գանձումը:
Էլեկտրոնային ծառայությունների դերը հարկային վարչությունում
ՀՀ ՊԵԿ-ը ակտիվորեն ներդնում է էլեկտրոնային ծառայություններ՝ պարզեցնելու հարկային պարտավորությունների կատարման գործընթացը: Հարկային մարմինների կողմից առաջարկվող էլեկտրոնային ծառայությունները, ինչպիսիք են «Հարկային պարտավորությունների ստուգում» և «Հարկային հաշվետվություններ», հնարավորություն են տալիս քաղաքացիներին արագ և հեշտությամբ ստանալ անհրաժեշտ տեղեկությունները իրենց հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ:
Այս ծառայությունները ներառում են էլեկտրոնային ստորագրության և QR կոդերի կիրառումը, ինչը թույլ է տալիս ավելի հեշտությամբ հաստատել փաստաթղթերը և տրամադրել տվյալները: Օրինակ, ֆիզիկական անձը, որը ցանկանում է ստանալ տեղեկություն իր հարկային պարտավորությունների մասին, կարող է օգտագործել իր անձնական հաշվեհամարը և մուտք գործել ՊԵԿ էլեկտրոնային ծառայություններ՝ լրացնելով համապատասխան ձևը:
Այս գործընթացը ոչ միայն հեշտացնում է հարկային պարտավորությունների կատարման ընթացքը, այլև խաթարում է թղթապանակային համակարգի բեռը, որը նախկինում պատճառ էր հանդիսանում հաճախորդների սպասման մեծ ժամանակահատվածներ:
