ՀՀ ՊԵԿ 786-Ա որոշման կարևորությունը հարկային պարտավորությունների համար

Մեկնաբանություն և նպատակը

Հայաստանի Հանրապետության պետական եկամուտների կոմիտեի (ՀՀ ՊԵԿ) իրավաբանական վարչության կողմից ընդունված 28.09.2023թ․ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 786-Ա որոշումը կարևոր նշանակություն ունի հարկային պարտավորությունների կատարումը վերահսկելու և կազմակերպելու տեսանկյունից։ Այս որոշումն իրականացվում է առավելագույն արդյունավետությամբ հարկային համակարգի բարելավման և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանիչ մեխանիզմների ներդրման նպատակով։

Ովքեր կարող են ներկայացնել հայտը

Այս որոշման շրջանակներում հայտը կարող է ներկայացնել այն ֆիզիկական անձը, ում ճանաչվել է հարկային պարտավորություն, և որը չհատկացրել է իր պարտավորությունները։ Այստեղ կարևոր է նշել, որ մարդիկ, ովքեր ունեն վարկաբեկված հարկային պատմություն կամ չեն կարողանում ներկայանալ, կարող են օգտվել լրացուցիչ ծառայություններից:

Այդպիսի դեպքերը կարող են ներառել.

• Անձանց, ովքեր գտնվում են աշխատանքային անկումային դաշտում;
• Անձրևի, հիվանդության կամ այլ պատճառներով չհայտնվածները;
• Իրավաբանական անձինք, ովքեր հանդիսանում են հարկային պարտավորություններ կատարող ֆիզիկական անձինք:

Ինչ փաստաթղթեր են պահանջվում

Հայտը լրացնելուց առաջ հարկավոր է ապահովել բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնցում պետք է ներառվեն:

1. Անձնագրի պատճեն;
2. Հարկային պարտավորության վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթեր;
3. Առաջարկվող լրացուցիչ տեղեկություններ, որոնք կարող են աջակցել հաստատմանը:

Քայլեր՝ հայտը լրացնելու և ներկայացնելու գործընթացը

Հայտը լրացնելու և ներկայացնելու գործընթացը կարելի է բաժանել մի քանի հիմնական քայլերի:

1. Քայլ 1: Գտնել համապատասխան ձևը՝ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին»:
2. Քայլ 2: Լրացնել հայտի բոլոր դաշտերը:
3. Քայլ 3: Ավելացնել բոլոր պահանջվող փաստաթղթերը:
4. Քայլ 4: Ներկայացնել հայտը ՀՀ ՊԵԿ համապատասխան ստորաբաժանմանը:

Հայտի փոխանցման ժամկետները և հաջորդ քայլերը

Հայտը կարող է ներկայացվել սահմանված ժամկետում՝ սովորաբար 30 օրում, սկսած պարտավորության հստակեցման պահից:

Հայտն ստանալուց հետո, ՀՀ ՊԵԿ-ն ունի 10 աշխատանքային օր, որպեսզի արձագանքի և հաստատի կամ մերժի հայտը:

Եթե հայտը մերժվում է

Վերահսկիչ մարմինը կարող է մերժել հայտը հետևյալ պատճառներով:

• Հայտի լրացումներում առկա սխալներ;
• Անհրաժեշտ փաստաթղթերի բացակայություն;
• Հարկային պարտավորությունների չհաստատված հիմք:

Ընդհանուր պատասխանատվություն և իրավունքներ

Հայտը ներկայացնող անձը պետք է իմանա, որ նրա իրավունքներն ու պարտականությունները գրեթե նույնական են որպես իրավաբանական, այնպես էլ ֆիզիկական անձանց համար:

Հայտի ներկայացմամբ անձը ստանում է իրավունք:

• Չմատչելի հարկային պարտավորությունների վերադարձ;
• Հարկային համակարգի մեջ լիարժեք մասնակցություն;
• Անձնական տվյալների պաշտպանություն:

Ինչ անել մերժման կամ փաստաթղթի սխալի դեպքում

Եթե հայտը մերժվել է կամ կա փաստաթղթում սխալ, ապա հարկավոր է հետևել ստորև նշված քայլերին:

• Նորից ստուգել հայտի և փաստաթղթերի բովանդակությունը;
• Հետադարձ կապ հաստատել ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության հետ առաջնորդության համար;
• Մնալ առկա բոլոր փաստաթղթերի կրկնօրինակներ:

Հետագա քայլեր և կանխատեսումներ

Այդ որոշումն իրականում նոր խթան է տալիս ֆիզիկական անձանց հարկային պարտավորությունների կատարմանը, ինչի արդյունքում համակարգը կընդլայնվի և կհեշտանա:

Իրավաբանական վարչությունը խոստանում է շարունակել աշխատել հասարակության հետ՝ ապահովելու համար, որ բոլոր քաղաքացիները ունենան մասնագիտական աջակցություն և հասանելիք տեղեկատվություն իրենց իրավունքների և պարտականությունների մասին:

Այս գործընթացի ամբողջականությունը և թափանցիկությունը լիովին կախված է քաղաքացիների ակտիվ մասնակցության և բարեխիղճ ներկայացման գործընթացից:

Վերջնական մտքեր

Այս կարգավորումը նախատեսում է հարկային պարտավորությունների լիարժեք կատարումը, և, որ կարևոր է, այն կարող է օգնել իրավաբանական, ինչպես նաև ֆիզիկական անձանց՝ հասկանալու և կատարելու իրենց պարտավորությունները ծառայում է ի նպաստ երկրի տնտեսական զարգացման:

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացի առանձնահատկությունները

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից կայացված 28.09.2023թ․ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 786-Ա որոշումը նախատեսում է մի շարք կարևոր առանձնահատկություններ, որոնք վերաբերում են հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացին: Այս գործընթացը ներառում է մի շարք քայլեր, որոնք պետք է իրականացվեն ըստ ՀՀ հարկային օրենսդրության:

Առաջին հերթին, հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը սկսվում է ահազանգի հեռագրով, որտեղ նշվում են ոչ կատարված պարտավորությունները, ինչպես նաև պատճառն ու գումարը: Այս տվյալները տրամադրվում են զուգահեռ՝ ֆիզիկական անձի հարկային հաշվեկշռի ուսումնասիրության արդյունքում:

Հարկային պարտավորությունների գանձման ձևը կարող է տարբեր լինել՝ կախված պարտավորությունների տեսակից, ինչպես նաև ֆիզիկական անձի ֆինանսական կարողություններից: Հարկային պարտավորությունների պետական հաշվառում իրականացնում է ՀՀ ՊԵԿ հարկային վարչությունը, որը պատասխանատու է տվյալ գործընթացի համակարգման համար:

Ելք լրատվության և խորհրդատվության մեթոդների միջոցով

Հարկային պարտավորությունների գանձման որոշումների հիմքում գտնվում են նաև հասարակության տեղեկացվածության բարձրացման նպատակները: ՀՀ ՊԵԿ-ը մշտապես փորձում է կազմակերպել տեղեկատվական արշավներ, որոնց ընթացքում քաղաքացիներին տրամադրվում են հստակ տեղեկություններ հարկային պարտավորությունների մասին:

Այս տեղեկատվական միջոցառումները կարող են ներառել սեմինարներ, webinars, ինչպես նաև հրատարակված ուղեցույցներ, որոնք մատչելի են ինչպես առցանց, այնպես էլ ֆիզիկական ձևաչափով: Հասարակությունը կարող է նաև դիմել խորհրդատվական ծառայություններին, որտեղ մասնագետները կարող են տրամադրել աջակցություն և խորհուրդներ:

Տեղեկատվության մատչելիությունը թույլ է տալիս քաղաքացիներին ավելի լավ հասկանալ իրենց հարկային պարտավորությունները և դրանց կատարման կարևորությունը, ինչը նվազեցնում է հարկային պարտավորությունների չկատարելու ռիսկը:

Արժեքային դրույթներ և իրավունքները

Մասնավորապես, 786-Ա որոշումն ընդգրկում է նաև հարկային պարտավորությունների արժեքային դրույթները, որոնք կարող են կիրառվել ֆիզիկական անձի նկատմամբ: Որպեսզի հարկային պարտավորությունները կատարվեն ժամանակին, քաղաքացիների պարտավորությունն է ապահովել, որ իրենք ունեն բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնք անհրաժեշտ են պարտավորությունների կատարման համար:

Այս առումով, հարկային մարմինները պետք է ապահովեն, որ քաղաքացիներն առնվազն տեղեկացված լինեն իրենց իրավունքների և պարտականությունների մասին: ՀՀ ՊԵԿ-ը պարտավորվում է առաջարկել հասանելիություն հարկային հաշվետվությունների մակերեսային ակնարկներին և հարկային առցանց համակարգերին, որոնց միջոցով քաղաքացիները կարող են ստանալ իրազեկումներ իրենց պարտավորությունների մասին:

Քաղաքացիները նաև ունեն իրավունք դիմել տարբեր ատյանների՝ անհրաժեշտության դեպքում վիճարկել հարկային պարտավորությունների գանձման որոշումները, եթե կարծում են, որ դրանք չեն համապատասխանում օրենսդրությանը: