ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից կայացված 14.04.2023թ․ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 371-Ա որոշման իրավաբանական հիմքը
2023 թվականի ապրիլին ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից ընդունվել է զանազան հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը կարգավորող որոշում, որն կոչվում է «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 371-Ա։ Այս որոշումը նպատակ ունի պարզեցնել և համակարգել այն գործընթացները, որոնց միջոցով ֆիզիկական անձինք պարտավոր են վճարել իրենց հարկերը, երբ դրանք չեն կատարվել նախատեսված ժամանակահատվածում։
Որոնք են իրավական պարտավորությունները և դրանց կատարման ժամկետները
Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության համաձայն, յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ ունի օրենքով սահմանված հարկային պարտավորություններ, որոնք պետք է կատարվեն նշված ժամկետներում։ Այս որոշմամբ սահմանվում են հետևյալ հիմնական կետերը.
- Հարկային պարտավորությունների կատարման ժամկետները, որոնք կախված են անհատական չհանձնարարականներից:
- Պարտավորությունների կատարման մասին տեղեկություններ, որոնք պետք է ներկայացվեն հարկային մարմիններին:
- Եթե պարտավորությունները չեն կատարվում, ապա հարկային մարմինը իրավունք ունի ձեռնարկել միջոցներ դրանց գանձման համար:
Ովքեր են իրավունք ունեցող կողմերը
Այս որոշումը վերաբերում է բոլոր այն ֆիզիկական անձանց, ովքեր ունեն հարկային պարտավորություններ, սակայն չեն կատարել դրանք։ Ընդհանրապես, սա կարող է լինել.
- Անձինք, որոնք երկար ժամանակ չեն վճարել հարկերը;
- Արտասահմանում բնակվող անձինք, որոնք առնչվում են Հայկական հարկային համակարգի;
- Դժվար ֆինանսական վիճակում գտնվող քաղաքացիներ, որոնք կարող են դիմել հարկային արտոնությունների համար:
Դիմումի գործընթացը. Քայլ առ քայլ
Դիմումը ներկայացնելու գործընթացը բաղկացած է մի քանի փուլերից, որոնք հետևյալն են.
- Դիտարկում: Յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձ պետք է ուսումնասիրի իր հարկային պարտավորությունները և որոշի, թե ինչպես պետք է դրանց կատարման մասին տեղեկացնել:
- Շրջանառություն: Ավելին, անհրաժեշտ է նախապատրաստել բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնք կարող են հաստատել պարտավորությունների կատարման կամ չկատարման փաստերը:
- Դիմումի լրացում: Դիմումն կարելի է լրացնել էլեկտրոնային ձևով, որը կարող է ներառել հարկային պարտավորությունների մասին տեղեկություններ:
- Ներկայացում: Այս փուլում դիմումը պետք է ներկայացվի համապատասխան հարկային մարմնին՝ մեկ շաբաթվա ընթացքում:
Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը
Եթե որևէ ֆիզիկական անձ չի կատարում իր հարկային պարտավորությունները, հարկային մարմինները կարող են ձեռնարկել մի շարք միջոցառումներ:
- Իրավական պահանջներ: Հարկային մարմինը կարող է ներկայացնել իրավական պահանջներ և տեղեկացնել նշված անձին:
- Բանկային հաշվեհամարների փակման գործընթաց: Եթե պարտավորությունները շարունակվում են չկատարվել, հարկային մարմինը կարող է պահանջել գումարներ բանկային հաշիվներից:
- Մասնագիտական խորհրդատվություն: Պարտավորություն ունեցող անձը կարող է դիմել փաստաբանների կամ հարկային խորհրդատուների, ովքեր կօգնեն կարգավորել իր պարտավորությունները:
Երբ դիմել հարկային մարմնին
Հարկային մարմիններին դիմելու որոշումը պետք է կայացվի բոլոր հանգամանքներն հաշվի առնելով:
- Եթե պարտավորությունները չկան, դիմեք հարկային մարմնին, որպեսզի պարզեք՝ ինչու:
- Եթե նախկինում նշված պարտավորությունները չկան, բայց հարկային մարմինը դեռ պահանջում է դրանք, անհրաժեշտ է կապ հաստատել:
- Հնարավորության դեպքում, հարկային մարմնին ներկայացնել փաստաթղթեր, որոնք կարդարացնեն կամ կպարզեցնեն իրավիճակը:
Հարկային պարտավորությունների գանձման վերաբերյալ հարցեր և պատասխաններ
Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացում հաճախ հանդիպում են մի շարք հարցեր:
| Հարց | Պատասխան |
|---|---|
| Ինչ անել, եթե մոռացել եմ հարկային պարտավորությունը կատարել? | Դիմեք հարկային մարմնին և տեղեկացրեք վստահության հիմքերով: |
| Ինչպիսին են հետևանքները, եթե չեմ կատարում պարտավորությունները? | Դուք կարող եք բախվել իրավական միջոցառումների և ֆինանսական տույժերի: |
| Որպեսզի խուսափեմ համայնքային տույժերից, ինչ քայլեր պետք է ձեռնարկեմ: | Հարկային պարտավորությունները պետք է կատարվեն նշված ժամկետներում: |
Նախահաշվային գործընթացը և դրա ազդեցությունը
Հարկային պարտավորությունների գանձումն ազդում է ոչ միայն անհատական քաղաքացիների, այլև պետական բյուջեի վրա:
- Բյուջեի համալրում: Ֆիզմական անձանց հարկային պարտավորությունները լրացուցիչ միջոցներ են պետական բյուջե:
- Սոցիալական ծառայությունների բարելավում: Համայնքային հարկերի մուտքերը կարող են օգտագործվել սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորման համար:
- Տնտեսական զարգացում: Հարկային համակարգերի արդյունավետությունը նպաստում է տնտեսության զարգացմանը:
Հանդիպումներ և խորհրդակցություններ
Եթե դուք ունեք հարցեր կամ անհրաժեշտություն ունեք խորհրդակցել այս գործընթացի շուրջ, հարկային մարմիններն առաջարկում են հանդիպումներ:
- Մշտական ծառայություններ՝ հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ:
- Իրավաբանների և հարկային խորհրդատուների թիմ:
- Անվճար խորհրդատվություն՝ հարկային հարցերի լուծման համար:
Անհրաժեշտ փաստաթղթեր և ձեւաթղթեր
Դիմումը ներկայացնելու համար անհրաժեշտ է հավաքել և տրամադրել հետևյալ փաստաթղթերը:
- Հարկային հաշվետվությունը վերջին 3 տարվա ընթացքում;
- Անձնական փաստաթղթերը՝ ճանաչման համար;
- Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը համապատասխան այլ փաստաթղթեր:
Դիմումի ձևաչափը
Դիմումը պետք է լրացվի համապատասխան ձևաչափով, որը կարելի է ստանալ ՀՀ ՊԵԿ պաշտոնական կայքից:
- Լրացվող դաշտերը պետք է լինեն ճիշտ և մաքուր:
- Անձնական տվյալները պետք է համապատասխանեն փաստաթղթերին:
- Խնդրեք օգնություն, եթե ունեք հարցեր ձևը լրացնելու վերաբերյալ:
Մանրամասներ և լրացուցիչ տեղեկություններ
Եթե դուք ցանկանում եք ավելին իմանալ ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից ընդունված որոշման մասին կամ հարկային պարտավորությունների կատարման գործընթացի մասին, կարող եք այցելել պաշտոնական կայքը կամ կապ հաստատել մասնագիտացված բաժինների հետ:
Որտեղ գտնել հարկային պարտավորությունների մասին տեղեկությունները
ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից կայացված որոշումներին ծանոթանալու համար կարևոր է այցելել պաշտոնական կայք, որտեղ հրապարակվում են բոլոր պաշտոնական փաստաթղթերը: Այցելելով ՊԵԿ»-ի պաշտոնական կայք, դուք կարող եք գտնել «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 371-Ա որոշման տեքստը: Նանթացումով, կայքում հասանելի են նաև այլ հարկային նորմատիվային փաստաթղթեր, որոնք կարող են օգտակար լինել ձեր հարկային պարտավորությունների իրականացման համար:
Հարկային պարտավորությունների չկատարումը և դրա հետևանքները
Այս որոշումը կարևորություն ունի այն պատճառով, որ այն հիմք է տալիս պետությանը գանձելու ֆիզիկական անձանց կողմից չկատարած հարկային պարտավորությունները: Չկատարումը կարող է հանգեցնել մի շարք հետևանքների, այդ թվում՝ տուգանքների և տոկոսների, որոնք կարող են ավելանալ հիմնական պարտավորության վրա: ՊԵԿ-ը իրավունք ունի կիրառել վարչական միջոցներ, ինչպիսիք են՝ հաշվի փակումը կամ դրամական միջոցների բռնագանձումը, եթե պարտավորությունները չկատարվեն: Այսպիսով, կարևոր է, որ անձինք ուշադիր հետևեն իրենց հարկային պարտավորություններին:
Որոնք են վճարման ընթացակարգերն ու ժամկետները
Հարկային պարտավորությունների կատարումը ենթադրում է որոշակի ընթացակարգեր և ժամկետներ, որոնք պետք է ուշադիր պահպանել: 371-Ա որոշումն ունի իր կետերը, որոնք հստակեցնում են, թե ինչպես և երբ պետք է կատարվեն վճարումները: Ընդհանուր առմամբ, հարկային պարտավորությունները պետք է կատարվեն տարեկան հիմունքներով, սակայն որոշ դեպքերում կարող են կիրառվել կիսամյակային կամ եռամսյակային վճարումները: Վճարումների համար նախատեսված ժամկետներն են՝ մինչև ընթացիկ տարվա դեկտեմբերի 30-ը, իսկ պարտավորությունները, որոնք չեն կատարվել, կարող են ենթարկվել վարչական վարույթի: