Ֆիզիկական անձանց հարկային պարտավորությունների գանձման նոր որոշում

Կառավարության որոշման՝ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» նշանակությունը

2023 թվականի փետրվարի 14-ին ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից ընդունված որոշումը, որը պաշտոնապես հրապարակվել է ապրիլի 14-ին, անդրադառնում է ֆիզիկական անձանց՝ հարկային պարտավորությունների չկատարման հետևանքներին: Այս կարծիքը հրապարակված փաստաթուղթը կարևոր դեր է խաղում հարկային վարչարարության ոլորտում, քանի որ այն սահմանում է որոշակի կանոններ ու ընթացակարգեր հարկային պարտավորությունների կատարումը չհասցրած անձանց նկատմամբ:

Որոշման հիմնական դրույթները

Այս որոշումը ներառում է մի քանիս հիմնական կետեր, որոնք կարևոր են հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացում:

• Հարկային պարտավորությունների սահմանումը: Որոշումը հստակեցնում է, թե ինչ ծախսեր և պարտավորություններ են ենթակա գանձման:
• Գանձման գործընթացը: Իհարկե մանրամասնեցվում են նաև այն քայլերը, որոնք հարկային մարմինները պետք է իրականացնեն:
• Վարկային պայմանագրերի արձանագրումը: Այս որոշումն ընդգրկում է նաև վարկային պայմանագրերի և դրանցով առաջացած պարտավորությունների հետ կապված կարգավորումները:

Ովքե՞ր կարող են դիմել

Այս փաստաթուղթը նախատեսված է բոլոր ֆիզիկական անձանց համար, որոնք ունեցել են հարկային պարտավորություններ, սակայն դրանք ժամանակին չեն կատարել: Գանձման գործընթացը կարող է վերաբերվել ինչպես անհատ ձեռնարկատերերին, այնպես էլ սովորական քաղաքացիներին:

Այլ անձանց իրավունքները և պարտականությունները

Հարկային պարտավորությունները չկատարած ֆիզիկական անձանց իրավունքներն ու պարտականությունները գործունեության ընթացքում կարող են տարբեր լինել, այդ թվում:

• Իրավունքներ: Ապահովված են համապատասխան իրավական պաշտպանությամբ, ինչպես նաև կարող են դիմել Երևանի դատարան:
• Պարտականություններ: Նրանք պարտավոր են կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները, այլապես ենթակա են վարչական պատասխանատվության:

Ինչպե՞ս լրացնել և ներկայացնել փաստաթուղթը

Փաստաթուղթը լրացնելու գործընթացը պետք է իրականացվի մանրակրկիտ, հետևելով որոշման կետերին:

1. Անձնական տվյալների ներմուծում: Նախ պետք է նշել անձնական տվյալները՝ անուն, ազգանուն, ծննդյան ամսաթիվ, անձնագրի համար:
2. Հարկային պարտավորությունների նշում: Նշել պետք է բոլոր այն հարկերը, որոնց վճարումը չի իրականացվել:
3. Հաստատություն: Ցանկալի է, որ կցեք բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, որոնք կարող են հաստատել պարտավորությունների առկայությունը:

Փաստաթղթերի պատրաստում՝ ըստ իրավիճակների

Անհրաժեշտ փաստաթղթերն ու պայմանները կարող են տարբերվել տարբեր անձանց դեպքում:

Դիմելու գործընթացի ժամանակացույցը

Դիմելու գործընթացը կարող է տևել մի քանի փուլ:

1. Դիմումի ներկայացում: Անձը պետք է ներկայացնի բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, ինչը կարող է անել էլեկտրոնային եղանակով:
2. Հայտարարության ստացում: Հարկային մարմինը ստանում է դիմումը և որոշում կայացնում:
3. Հայտարարության արձագանք: Մարմինը պարտավոր է արձագանքել դիմումին՝ նշելով որոշման ընդունման ժամկետները:

Որոշման իրավական հիմքը

Այս որոշման հիմքը հանդիսանում է ՀՀ հարկային օրենսդրությունը, ինչպես նաև վարչական գործընթացների մասին օրենսդրությունը: Հարկային մարմինները պարտավոր են կատարել օրենքի պահանջները՝ ապահովելով իրացման արդյունավետություն:

Անհրաժեշտ կանոնակարգերը

Աշխարհի տարբեր երկրներում գործող հարկային համակարգերը տարբեր են, սակայն այս որոշումն ու դրա դրույթները հայաստանյան իրականության մեջ կարևոր դեր են կատարում:

Որպեսզի գործընթացը հաջող լինի

Փաստաթուղթը ճիշտ լրացնելը և ներկայացնելն անհրաժեշտ է, որպեսզի կանխվեն հնարավոր խնդիրները:

• Թույլ տվեք փորձագետներին՝ օգնել ձեզ: Եթե դուք unsure եք, պատրաստեք համագործակցել իրավաբանների կամ հաշվապահների հետ:
• Հետևեք ժամկետներին: Հավանական է, որ որոշման իրականացման ժամկետները որոշակի ժամանակահատված ունենան:

Միջոցներ՝ մերժման դեպքում

Եթե ձեր դիմումը մերժվի, դուք ունեք որոշակի իրավունքներ:

• Արձագանքում հարցումներ: Դուք իրավունք ունեք հարցումներ անել և հասկանալ մերժման պատճառները:
• Դատարան դիմելը: Ձեր իրավունքները պաշտպանելու համար կարող եք դիմել դատարան:

Անհրաժեշտ փաստաթղթերի պատրաստում և ներկայացում

Ֆիզիկական անձանց հարկային պարտավորությունները գանձելու գործընթացը պահանջում է համապատասխան փաստաթղթերի մշակում և ներկայացում: Սկսնակ հարկ վճարողները, ովքեր առաջին անգամ են հայտնվում նմանատիպ իրավիճակում, պետք է իմանան, որ անհրաժեշտ փաստաթղթերը կարող են ներառել, բայց չեն սահմանափակվում հետևյալներով:

• Հարկ վճարողի անձնագիր կամ նույնականացման քարտ;
• Հարկային պարտավորությունների չկատարման վերաբերյալ գրավոր տեղեկագիր, որն ունի ՊԵԿ-ի ձևաչափը;
• Բանկային տվյալներ, որտեղ հարկերը պետք է փոխանցվեն, ներառյալ բանկի անվանումը և հաշվի համար;
• Նախորդ տարիների հարկային հաշվետվությունները, որոնք կարող են մատնանշել պարտավորությունների գերազանցումը;
• Իրենց տնտեսավարը կամ իրավաբանը, եթե գործն իրականացվում է իրենց միջոցով:

Կարևոր է նշել, որ փաստաթղթերը պետք է ներկայացվեն էլեկտրոնային ձևաչափով, օգտագործելով անհատական էլեկտրոնային ստորագրություն, որը կարող է ապահովել անհրաժեշտ անվտանգությունը և արագությունը: Նշված փաստաթղթերի պատրաստումն ու ներկայացումը պետք է կատարվի ՀՀ ՊԵԿ-ի պաշտոնական կայքում, որտեղ անհրաժեշտ միջնորդությունները կարող են իրականացվել:

Պատիժները և փոխհատուցման մեխանիզմները

2023 թվականի փետրվարի 14-ի «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» որոշման հիման վրա, հարկային պարտավորությունները չկատարելու դեպքում, վճարունակ անձին կարող են սպառնալ մի շարք պատիժներ:

• Ձևակերպման տույժներ, որոնք կարող են նախատեսել անհատական զարգացման միջնորդությունների հաշվետվություններ;
• Նույնիսկ կարող է տեղի ունենալ հարկային կատարողականվածություն, որը ենթադրում է անշարժ գույքի բռնագանձում;
• Հարկային պարտավորությունների գերազանցում, որը կարող է հանգեցնել դատական գործընթացների:

Հարկային մարմինները կարող են կիրառել նաև փոխհատուցման մեխանիզմներ, որոնք հնարավորություն են տալիս պարտքի մասամբ կամ ամբողջությամբ վերականգնել, եթե հարկ վճարողը կարող է հիմնավորել, որ նրա ֆինանսական վիճակը վատացել է: Այս դեպքում հարկ վճարողները պետք է ներկայացնեն բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը և համապատասխանող լրացուցիչ հիմնավորումները:

Հարկային պարտավորությունների վերանայման գործընթացը

Եթե հարկ վճարողը համոզված է, որ ՊԵԿ-ի որոշումը սխալ է, նա ունի իրավունք վերանայման խնդրանք ներկայացնելու: Այս գործընթացը նշվում է ՀՀ վարչատարածքային օրենսդրությամբ և ենթադրում է հետևյալ քայլերը:

1. Հարկ վճարողը պետք է ներկայացնի գրավոր խնդրանք՝ նշելով պատճառները, որոնք բխում են ՊԵԿ-ի որոշման վերանայման անհրաժեշտությունը:
2. Նշված խնդրանքը պետք է ուղարկվի մեկ ամսվա ընթացքում որոշման ընդունումից հետո, հակառակ դեպքում՝ իրավունքը կկորցվի:
3. Շրջանառվող փաստաթուղթը պետք է ուղարկվի համապատասխան հարկային ծառայություն՝ օգնելու համար գործընթացի արագացման հարցում:

ՊԵԿ-ը պարտավոր է վերլուծել ներկայացված փաստաթղթերը և ընդունել որոշում, որը պետք է հաղորդվի հարկ վճարողին: Հարկ վճարողն ունի право ներկայացնել իր դիրքորոշումը, և եթե ՊԵԿ-ի որոշումը հանդիսանում է խախտում, ապա նա կարող է դիմել նաև դատարան: