Նոր որոշում 924-Ա՝ ֆիզիկական անձանց հարկային պարտավորությունների մասին

Արժեքավոր փաստաթուղթ՝ հարկային պարտավորությունների կատարումը վերահսկելու համար

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից 2023 թվականի դեկտեմբերի 1-ին հաստատված «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 924-Ա որոշումը կարևոր դեր ունի հարկային համակարգում: Այս փաստաթուղթը նախատեսված է հարկ վճարողների պարտավորությունների կատարումն ապահովելու համար: Այն հանդիսանում է իրավական հիմք, որի միջոցով համարվում են հարկային պարտավորությունների կատարումը և համապատասխան ընթացակարգերը:

Հիմնական նպատակները և դերակատարությունը

Այս որոշումը նպատակ ունի վերահսկել ֆիզիկական անձանց հարկային պարտավորությունների կատարման գործընթացը, ինչպես նաև պարզեցնել պարտավորությունների կատարումը և դրանց կատարման հետևողականությունը:

• Հարկային պարտավորությունների կատարում: Այս փաստաթուղթը սահմանում է, թե ինչպես կպահանջվի հարկային պարտավորությունների կատարման գործընթացը:
• Պաշտպանություն հարկ վճարողների իրավունքների: Սահմանում է, թե ինչպես են պահպանվում հարկ վճարողների իրավունքները՝ հարկային պարտավորությունների նկատմամբ:
• Ահազանգերի համակարգ: Կիրառական կլինի համակարգ, որտեղ հարկ վճարողները կարող են զեկուցել իրենց պարտավորությունների կատարման մասին:

Ով պետք է ներկայացնի այս որոշումը

Այս որոշման շրջանակներում հիշատակվող ֆիզիկական անձինք, որոնք չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները, պարտավոր են ներկայացնել համապատասխան փաստաթուղթ: Ավելի կոնկրետ, այն վերաբերում է նրանց, ովքեր ունեն չկատարված հարկային պարտավորություններ՝ լինի դա եկամտային հարկ, լինի այլ հարկեր:

Եզակի դեպքեր և բացառություններ

Որոշ դեպքերում, որոշ ֆիզիկական անձինք կարող են լինել բացառություններ:

• Մինչև 18 տարեկան անձինք, ովքեր այդ պահին չեն համարվում հարկ վճարողներ:
• Անհասակ կամ ունակության սահմանափակում ունեցող անձինք, որոնք ունեն սահմանափակ իրավական կարողություններ:

Փաստաթղթերի ներկայացման տարբերակները

Այս որոշման շրջանակներում հարկ վճարողները կարող են ներկայացնել իրենց փաստաթղթերը մի քանի տարբերակներով:

1. Հոդվածային ներկայացում: Ֆիզիկական անձանց իրավունք է տրվում ներկայացնել ընտրության միջոցով՝ իրենց հարկային պարտավորությունները:
2. Գրանցված էլեկտրոնային միջոցներով: Ցանկացած հարկ վճարող կարող է օգտվել էլեկտրոնային ստորագրմամբ և ՀՀ ՊԵԿ կայքում արխիվային էլեկտրոնային ձևերով:

Առկախման պայմանները

Ֆիզիկական անձը, ով ցանկանում է օգտագործել էլեկտրոնային միջոցները, պետք է ունենա գործող էլեկտրոնային ստորագրություն և մուտք գործել համակարգ:

Պատճառները, որոնք կարող են խոչընդոտել գործընթացը

Ֆիզիկական անձինք պետք է իմանան, որ որոշակի հանգամանքներ կարող են խոչընդոտել գործընթացը:

• Երբ հարկ վճարողի տվյալները սխալ են ներկայացված:
• Եթե հարկ վճարողը չի կարող ապահովել անհրաժեշտ տեղեկությունները:

Հետագա քայլեր. Ինչ պետք է անել

Երբ ֆիզիկական անձը ներկայացնում է որոշումը, նա պետք է սպասի որոշակի ժամանակահատված, որպեսզի ստանա պատասխան:

1. Պետք է դիմել համապատասխան վարչությանը կամ սպասել էլեկտրոնային պատասխան:
2. Հայտարարությունը ներկայացնելուց հետո հարկ վճարողը կարող է ստանալ «QR» կոդ, որը հաստատում է տվյալների ստացում:

Պատասխանատու մարմիններ և իրավական հիմքը

Այս փաստաթուղթը մշակվել է ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից, որն իրականացնում է ոչ միայն հարկային հսկողությունը, այլև աջակցում է հարկ վճարողներին:

Սույն որոշումը ընդունվել է 2025 թվականի վարչական ընթացակարգերի օրենսդրությամբ:

Ինչպես հետևել գործընթացին

Ֆիզիկական անձինք կարող են հետևել իրենց փաստաթղթերի գործում:

• Համալրված համակարգերում տարբերակը, որտեղ կարելի է տեսնել պարտավորությունների կատարումը:
• Տեղեկատվական համակարգեր, որոնք ապահովում են հարկ վճարողների համար տեղեկատվության մատչելիությունը:

Հնարավոր հետևանքներ ու պարտավորություններ

Ֆիզիկական անձինք պետք է գիտակցեն, որ գործողությունները, որոնք չեն իրականացվել, կարող են ունենալ հետևանքներ:

• Պարտադիր վճարումների ավելացում: Եթե պարտավորությունները չեն կատարվել, կարող են ավելանալ ֆինանսական պատժամիջոցներ:
• Հարկային արգելանքներ: Պարտավորությունների չկատարման դեպքում կարող են կիրառվել հարկային արգելանքներ:

Ընդհանուր պատկեր և կիրառության շրջանակը

Այս փաստաթուղթը տալիս է մի ընդհանուր պատկեր՝ թե ինչպես պետք է կատարել հարկային պարտավորությունները, ինչպե՞ս է կիրառվում օրենքը, և ինչ գրանցումներ պետք է իրականացվեն:

Այն թույլ է տալիս ֆիզիկական անձանց և հարկ վճարողներին օգտվել իրավական պաշտպանությունից:

Որպես հետագա քայլ, հարկ վճարողները պետք է հետևեն իրենց պարտավորություններին և վերլուծեն հնարավորությունը, որն առաջարկում է կառավարությունը:

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացի առանձնահատկությունները

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից կայացված 924-Ա որոշումը սահմանում է պարտավորությունների գանձման քայլերը, որոնք պետք է իրականացվեն ֆիզիկական անձանց նկատմամբ, որոնք չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորություններն առնվազն մեկ տարվա ընթացքում։ Այս գործընթացի շրջանակներում կարևոր է, որ հարկատուները հնարավորինս արագ արձագանքեն իրենց պարտավորություններին և ներկայացնեն համապատասխան փաստաթղթերը, որոնք հաստատում են կատարված հարկային վճարումները։

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացը ներառում է մի քանի փուլեր, որոնք նախատեսում են հարկային մարմինների կողմից նախապատրաստական աշխատանքներ։ Այդ աշխատանքների մեջ ներառվում են պահանջների հրապարակայնացումը, կերագրված հարկային պարտավորությունների վերլուծությունը և քննական գործընթացը։ ՀՀ ՊԵԿ-ը պարտավոր է տրամադրել հարկատուներին տեղեկատվություն նրանց պարտավորությունների վերաբերյալ, որպեսզի նրանք կարողանան ներկայացնել փաստարկված դիմումներ կամ բողոքներ:

Զգուշացում և իրավական միջավայր

Սա կարևոր է, քանի որ որոշումները, որոնք ընդունվում են հարկային մարմինների կողմից, կարող են ենթարկվել վերապատրաստման կամ վերաքննության միջավայրում, ուստի հարկատուներն իրավունք ունեն պաշտպանել իրենց շահերը։ Այս գործընթացում կարևոր է հետևել օրենսդրության փոփոխություններին, որոնք կարող են ազդել հարկային պարտավորությունների գանձման ոլորտին։ Օրինակ, հարկային օրենսդրության փոփոխությունները կարող են ազդել ինչպես պարտավորությունների տարածման, այնպես էլ նրանց կատարման ժամկետների վրա:

2025 թվականին ՀՀ օրենքներում նախատեսված փոփոխությունները կարող են հանգեցնել հարկային մարմինների գործելակերպի փոփոխության, ինչը նշանակում է, որ հարկատուները պետք է ուշադիր հետևեն օրենսդրական փոփոխություններին, ինչպես նաև հարկային մարմինների կողմից հրապարակվող տեղեկատվությանը:

Էլեկտրոնային ծառայություններ և իրենց դերը

Ամենակարևոր գործոններից մեկը հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացում էլեկտրոնային ծառայությունների կիրառությունն է։ ՀՀ ՊԵԿ-ը ներկայացնում է մի շարք էլեկտրոնային ծառայություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս հարկատուներին հետևել իրենց հարկային պարտավորություններին, ստանալ տեղեկություններ և կատարել անհրաժեշտ վճարումներ:

Հարկատուները կարող են օգտագործել էլեկտրոնային ստորագրությամբ ապահովված ծառայությունները՝ հարկային հայտարարագրերի ներկայացման, պարտավորությունների ստուգման և վճարումների իրականացման համար։ Հարկային մարմինները խրախուսում են քաղաքացիներին օգտվել էլեկտրոնային ծառայություններից, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ և արդյունավետ լուծել իրենց խնդիրները, ինչպես նաև խուսափել կամայական վարչական ընթացքերից:

Ելնելով այս համատեքստից, հարկատուները պետք է ծանոթանան էլեկտրոնային ամբողջական ծառայությունների ցանկին, որոնք կարող են օգտակար լինել նրանց հարկային պարտավորությունների կատարման գործընթացում: