ՀՀ ՊԵԿ 577-Ա որոշումը՝ հարկային պարտավորությունների գանձման վերաբերյալ

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից կայացված 07.06.2024 «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 577-Ա որոշում

Այս որոշումը, որը հրապարակվել է 2024 թվականի օգոստոսի 14-ին, ունի կարևոր նշանակություն Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգում: Այն վերաբերում է ֆիզիկական անձանց կողմից հարկային պարտավորությունների չկատարելու դեպքերին և դրանց հարկային մարմինների կողմից գանձման կարգին:

ԴOCUMENT-ի ՉՈՒՆԱԿԸ ԵՎ ՏԵՍԱԿԸ

Դիտարկվող փաստաթուղթը՝ «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին», եզակի է նրանով, որ այն թույլ է տալիս հարկային մարմիններին կիրառել միջոցներ ֆիզիկական անձանց նկատմամբ, որոնք չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները:

• Հարկային մարմինների իրավունքները՝ որոշման հիման վրա, սահմանում են, թե ինչպիսի գործողություններ են իրավունք ունեն իրականացնել:
• Գանձման մեթոդները՝ որոշվում են ըստ պարտավորությունների տեսակների և չափերի:
• Հարկային պարտավորությունների պահանջման ժամկետները՝ նախատեսված են որոշման մեջ:

Որոնք են ԴՐԱԿԱՆՆԵՐԸ

Այս որոշումը համընկնում է ՀՀ ՊԵԿ պետական եկամուտների կոմիտեի իրավասություններին, որտեղ նշվում են պետական բյուջեին սպասարկվող պարտավորությունները:

Իրավական հիմքերը

Նոր որոշումը հիմնված է ՀՀ վարչական վարույթների օրենսգրքի հիման վրա, որտեղ 2025 թվականին նախատեսվում են փոփոխություններ, որոնք էլ ավելի կառուցողական դարձնում են հարկային համակարգը:

Որոնք են ԴԵՊՔԸ

Ավելի հաճախ, քան այլ դեպքերում, հարկային պարտավորությունները չեն կատարվում հետևյալ պատճառներով:

• Ֆիզիկական անձանց ժամկետների չհետևումը:
• Միջնորդների կողմից մատուցված ծառայությունների հետ կապված խնդիրներ:
• Տեղեկատվության բացակայությունը կամ սխալներն առաջին հերթին:

Նպատակը

Որոշման նպատակը է պարտավորությունների կատարումը բիզնեսի և քաղաքացիների համար, որոնք կարող են ունենալ կարևոր ֆինանսական հետևանքներ:

Որտեղ և ինչպես են ներկայացվում դիմումները

Դիմումները կարող են ներկայացվել երեք հիմնական ձևով՝ առցանց, տպագրությամբ կամ անձնական ներկայությամբ:

Ալիքներ

1. Առցանց դիմում՝ ՀՀ ՊԵԿ պաշտոնական կայքում:
2. Ֆիզիկական թղթի վրա՝ ներկայացնելով համապատասխան հարկային մարմին:
3. Դրական կարգով՝ անձամբ ներկայացնելով նախապես նշված մարմնին:

Իրավունքներն ու պարտավորությունները

Ֆիզիկական անձը, ով դիմում է, ունի որոշակի իրավունքներ և պարտավորություններ:

• Իրավունքներ՝ պահանջել տեղեկատվություն, ներկայացնել փաստաթղթեր և ցանկացած այլ անհրաժեշտ քայլեր:
• Պարտավորություններ՝ մինչև 2024 թվականի սահմանված ժամկետները ներկայացնել բոլոր տվյալները:

Հնարավոր խնդիրներ և լուծումներ

Նշված որոշումը կարող է առաջացնել որոշ խնդիրներ, եթե ֆիզիկական անձը, ով պարտավորություն ունի, չի ներկայացնում բոլոր փաստաթղթերը:

Ցուցակ

Որոնք են ԱՌՅՈՒՆԿՆԵՐԸ

Այս որոշումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական անձանց ստանալ աջակցություն հարկային մարմիններից, որը կապված է իրենց պարտավորվածությունների կատարման:

Ստանալու իրավունքներ

Ֆիզիկական անձը, ով դիմում է, կարող է ստանալ աջակցություն, որը կարող է լինել:

• Հարկային արտոնություններ
• Կարծիքներ ընթացիկ ընթացակարգերի վերաբերյալ
• Օգնություն փաստաթղթերի լրացման գործընթացում

Որո՞նք են ՄԻՇՏ ԱՐԴԻՐՆԵՐԸ

Դիմումը ներկայացնելուց հետո, հարկային մարմինները պետք է ժամանակին տրվեն արձագանքներ:

Իրավական հիմքերը

• Արձագանքի ժամկետը՝ 30 օր:
• Արձագանքի տեսակը՝ գրավոր:
• Հնարավոր խնդիրների առկայության դեպքում՝ ֆիզիկական անձը իրավունք ունի դիմելու վերաքննիչ մարմնի:

Գումարային պարտավորությունների կատարման մեթոդները

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության կողմից կայացված «Ֆիզիկական անձի կողմից չկատարված հարկային պարտավորությունները գանձելու մասին» 577-Ա որոշումը նշում է, որ հարկ վճարողները պարտավոր են կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները որոշակի ժամկետներում: Հարկային պարտավորությունների կատարման մեթոդները տարբեր են՝ կախված պարտավորության տեսակից, անձի ֆինանսական վիճակից և հաշվի առնելով լրացուցիչ հանգամանքներ:

Առաջին հերթին, հարկային պարտավորությունների կատարման համար նախատեսված հիմնական մեթոդներից մեկն է հարկային պարտականությունները վճարել պետական բյուջե: Այս գործընթացը, որպես կանոն, իրականացվում է առցանց՝ օգտագործելով ՀՀ ՊԵԿ կողմից առաջարկվող էլեկտրոնային ծառայությունները, ինչպիսիք են e-service платформաները:

Մյուս կողմից, եթե հարկ վճարողն ունի ֆինանսական դժվարություններ, նա կարող է դիմել հարկային մարմնին և խնդրել հարկային պարտավորությունների վերստին կառուցման կամ ձևափոխման վերաբերյալ: Այդպիսի դիմումները պետք է ներկայացվեն գրավոր ձևակերպմամբ, նշելով ֆինանսական դժվարությունների պատճառները և ներկայացնելով համապատասխան ապացույցներ:

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացում կիրառվող կարգապահական միջոցներ

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչությունը պարտավորությունների կատարումը վերահսկելու համար կիրառում է նաև կարգապահական միջոցներ: Օրինակ, եթե մի ֆիզիկական անձ չի կատարում իր հարկային պարտավորությունները, ապա հարկային մարմինը կարող է կիրառել վարչական պատասխանատվություն՝ սահմանելով տուգանքներ կամ այլ իրավական հետևանքներ:

Այն դեպքում, երբ հարկ վճարողը շարունակում է չկատարել հարկային պարտավորությունները, ՊԵԿ-ն իրավունք ունի սկսել հարկային ճշտումների գործընթաց՝ ուղղված պարտավորությունների գանձմանը: Այդ գործընթացում կարող են ներգրավվել տարբեր իրավաբանական միջոցներ, այդ թվում` հարկային վճարների պարտադիր կասեցում:

Երկրորդ կարևոր մարտահրավերը կարգապահական միջոցների կիրառման ժամանակ է, երբ հարկ վճարողը կարող է դիմել դատարան՝ վիճարկելու վարչական ակտերը: Դատարանում ներկայացված ապացույցները և փաստարկները կարող են էական ազդեցություն ունենալ դրա վրա:

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացի ընդհանուր ստուգման մեթոդաբանություն

ՀՀ ՊԵԿ-ն կիրառում է նաև ընդհանուր ստուգման մեթոդաբանություն՝ գնահատելու համար, թե որքանով են ճիշտ ու ժամանակին իրականացվում հարկային պարտավորությունները: Այս գործընթացը ներառում է հարկային ստուգումների անցկացում, որոնք կարող են լինել պլանավորված կամ անսպասելի:

Իրականացված ստուգումների արդյունքում, եթե հայտնաբերվում են խախտումներ, հարկային մարմինը պետք է տրամադրի համապատասխան առաջարկություններ և հաստատի միջոցառումները, որոնք պետք է իրականացվեն պարտավորությունների կատարումն ապահովելու համար:

Ավարտելով ստուգումները, հարկային մարմինը նաև պատասխանատու է ներկայացնելու հստակ հաշվետվություններ՝ պետական բյուջեին վնասների կամ չհաստատված պարտավորությունների մասին: Այսպիսով, գործընթացը վերածվում է ոչ միայն պարտավորությունների գանձման, այլ նաև հարկային մշակույթի զարգացման: