Ֆիզիկական անձանց հարկային պարտավորությունների գանձման նոր որոշում

Հունիս 2023 ին ընդունված Կառավարության որոշում՝ հարկային պարտավորությունների գանձման մասին

2023 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետ Ռաֆալ Տիգրանի Ժուլիկյանի կողմից ընդունված 819-Ա որոշումն էական նշանակություն ունի ֆիզիկական անձանց համար, ովքեր չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները։ Այս որոշումը, որն հրապարակվել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, նպատակ ունի պարզեցնել հարկային պարտավորությունների կատարումը և ապահովել հարկային եկամուտների հավաքագրումը:

Որոնք են որոշման հիմքերը ու նպատակը

Հարկային պարտավորությունների հավաքագրումն իրականացվում է օրենքով նախատեսված կարգի համաձայն։ Այն պայմանավորված է մի շարք իրադրություններով, որոնք կարող են հանգեցնել հարկային պարտավորությունների չկատարմանը։ Ռազմավարական նպատակներից մեկը համայնքային հարկային եկամուտների ավելացումն է, ինչը, իր հերթին, հնարավորություն կտա բարելավել պետության ֆինանսական վիճակը և աջակցել սոցիալական ծրագրերին:

Հիմնական պայմաններն ու դրույթները

• Հարկային պարտավորությունների չկատարման դեպքերը. Ֆիզիկական անձինք, ովքեր չեն կատարել իրենց հարկային պարտավորությունները, ներառյալ եկամտային հարկը, կարող են ենթարկվել որոշման դրույթներին:
• Վճարման ժամկետները. Որոշման մեջ նշված են վճարման ժամկետները, որոնք պետք է պահպանվեն՝ խուսափելու համար վարչական պատասխանատվությունից:
• Անհրաժեշտ փաստաթղթերի ցանկը. Դասակարգված են այն փաստաթղթերը, որոնք պետք է ներկայացվեն հարկային մարմիններին:

Ովքե՞ր կարող են դիմել և ներկայացնել փաստաթղթեր

Այս որոշումը վերաբերում է բոլոր ֆիզիկական անձանց, ովքեր պաշտոնապես հաշվառված են որպես հարկ վճարողներ ՀՀ-ում։ Ուշադրություն է դարձվում նաև այն անձանց, ովքեր ժամանակավորապես բնակվում են Հայաստանի Հանրապետությունում, սակայն ունեն հարկային պարտավորություններ։ Նրանց համար որոշման տարածումը տրամադրում է առավելություն՝ ներգրավելով հարկային պարտավորությունների կատարման գործընթացին:

Դիմումային գործընթացը

Դիմումը ներկայացնելու համար հարկ է զգուշությամբ մոտենալ փաստաթղթերի հավաքագրմանը։ Դիմումը կարող է ներկայացվել ինչպես էլեկտրոնային, այնպես էլ ավանդական՝ թղթային ձևով:

1. Հավաքեք բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը.
2. Լրացրեք համապատասխան դիմումի ձևը, որը կարելի է ձեռք բերել ՀՀ ՊԵԿ կայքից:
3. Ներկայացրեք փաստաթղթերը հարկային մարմնին:

Ֆորմաների առանձնահատկությունները՝ հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացում

Դիմումի ձևը պարունակում է տարբեր բաժիններ, որոնք պետք է լրացվեն հավաստի տեղեկություններով։ Նկարագրենք առավել կարևոր բաժինները, որոնք կարող են առաջացնել դժվարություններ.

Արդյունքների սպասում և հաջորդ քայլեր

Հարկային մարմինը ստանալով դիմումը, պետք է իրականացնի այն վերամշակում, ինչից հետո տեղեկացնում է դիմողին արդյունքների մասին։ Հարկային մարմնի կողմից իրականացվող գործընթացն անհրաժեշտ է, որպեսզի պարզվի, թե արդյոք դիմումը հավանության է արժանանում:

1. Հարկային մարմինը ստանում է դիմումը:
2. Վերահսկվում են տրամադրված փաստաթղթերը:
3. Ներկայացվում է պատասխան՝ դիմողի հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ:

Եթե դիմումը հաստատվում է, ապա անձը պարտավոր է կատարել պայմանավորվածությունները սահմանված ժամկետներում:

Ակնկալվող խնդիրներ և լուծումները

Խնդիրը, որ կարող է առաջանալ այս գործընթացում, հաճախ կապված է փաստաթղթերի ոչ լրիվ կոլեկտիվի, կամ սխալների հետ դիմումի ձևում:

Հետևյալ խորհուրդները կարող են օգնել կանխել դրանք:

• Միշտ ստուգեք ձեր փաստաթղթերը՝ հոգ տանելով բովանդակության հավաստիությանը:
• Պետք է ուշադիր գտնվել հաշվարկների և թվերի նկատմամբ:
• Աշխատեք ճիշտ հաշվարկներ կատարել՝ ինքնուրույն հաշվում:

Ժամկետները և վարչական պատասխանատվությունը

Որոշման անցկացման գործընթացին հետևելու է պարտավորությունների կատարումը սահմանված ժամկետներում։ Եթե դիմողը չի կատարում ժամանակին իր պարտավորությունները, ապա հարկային մարմինը կարող է կիրառել վարչական պատասխանատվություն:

Հարկային մարմինների աշխատակիցները պարտավոր են պահել օրենքի պահանջները, և դիմողներն ունեն իրավունք ստանալ իրենց իրավունքները պաշտպանելու:

Նախատեսված փոփոխություններ և արդի զարգացումներ

Հարկային պարտավորությունների գանձման գործընթացում կարող են կատարվել փոփոխություններ, որոնք կարող են ազդել յուրաքանչյուր ֆիզիկական անձի վրա։ Սովորաբար, դրանք կապված են ՀՀ ՊԵԿ կողմից ընդունվող նոր որոշումների և կամ օրենսդրական փոփոխությունների հետ:

Իմանալու համար, թե ինչ նորություններ կան, հարկ է հետևել ՀՀ ՊԵԿ պաշտոնական կայքին:

Նոր պահանջներ և ժամկետներ հարկային պարտավորությունների կատարման մասին

ՀՀ ՊԵԿ իրավաբանական վարչության պետի կողմից կայացված 819-Ա որոշումը, որն ուժի մեջ է մտնում 2023 թվականի հոկտեմբերի 3-ից, նախատեսում է նոր պահանջներ՝ ֆիզիկական անձանց կողմից հարկային պարտավորությունների կատարման ընթացակարգերի համար: Այս որոշման շրջանակներում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային պարտավորությունների ժամկետներին, որոնք այժմ խստացված են և ենթադրում են, որ պարտադիր վճարները պետք է կատարվեն կոնկրետ ժամանակահատվածներում:

Ապահովելու համար, որ հարկատուները ժամանակին կատարեն իրենց պարտավորությունները, ՀՀ ՊԵԿ-ը մտցնում է էլեկտրոնային հիշեցման համակարգեր, որոնք կուղարկեն հաղորդագրություններ հարկատուների գրանցված էլեկտրոնային հասցեներին՝ վճարման վերջնաժամկետների մասին: Այս համակարգը նախատեսում է նաև, որ հարկատուները կարող են մուտք ունենալ իրենց հարկային պարտավորությունների կարգավիճակը հաշվետվության միջոցով, օգտագործելով իրենց ազգային նույնականացման քարտերը կամ էլեկտրոնային ստորագրությունները:

Նախագծերն ու ծրագրերը հարկային պարտավորությունների մուտքագրման բարելավման համար

ՀՀ ՊԵԿ-ն համագործակցում է տեղական և միջազգային կազմակերպությունների հետ՝ ապահովելու համար, որ հարկային համակարգը լինի ավելի թափանցիկ և արդյունավետ: Որոշման շրջանակներում նախատեսված են մի շարք նոր ծրագրեր, որոնք նպատակ ունեն բարելավել հարկային պարտավորությունների մուտքագրման և վերահսկողության գործընթացները:

Այս ծրագրերը ներառում են նաև նորագույն տեխնոլոգիական լուծումներ՝ օրինակ, QR կոդերի օգտագործում, որոնք թույլ կտան արագ և հեշտ մուտք գործել հարկային տվյալներ և ենթակառուցվածքներ: Հարկատուները կարող են սքանավորել QR կոդերը իրենց փաստաթղթերից, որպեսզի ձեռք բերեն անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ու անմիջապես կատարեն վճարումները:

Բացի այդ, ՀՀ ՊԵԿ-ը նախատեսում է կազմակերպել սեմինարներ և աշխատանքային հանդիպումներ մարզերում՝ քաղաքացիներին տեղեկացնելու համար նոր բարեփոխումների մասին, ինչպես նաև օգնելու նրանց ընդլայնել իրենց գիտելիքները հարկային համակարգի վերաբերյալ:

Վիճակագրություն և կանխատեսումներ հարկային պարտավորությունների կատարման վերաբերյալ

2023 թվականի վերջին թվային վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ որոշման ընդունումից հետո կաբինետների կողմից հարկային պարտավորությունների կատարման ցուցանիշները զգալիորեն բարձրացել են: Հարկային վարչությունները նկատել են, որ նոր համակարգերը, որոնք ներառում են էլեկտրոնային վճարումները, զգալիորեն նվազեցնում են հարկային պարտավորությունների չկատարումը:

ՀՀ ՊԵԿ-ի փորձագետները կանխատեսում են, որ հաշվի առնելով այս նորագույն բարեփոխումները, 2024 թվականին հարկային պարտավորությունների կատարման տոկոսը կարող է հասնել 95%-ի, ինչը կնշանակի, որ հարկատուների մեծ մասը կհետևեն նոր պահանջներին և ժամկետներին:

Սակայն, ՀՀ ՊԵԿ-ն նաև նախազգուշացնում է, որ այն քաղաքացիները, ովքեր չեն կատարում իրենց պարտավորությունները՝ կարող են ենթարկվել ավելի խիստ պատժամիջոցների, ինչպես նաև կորցնելու իրավունքները գործնականում օգտվելու պետական ծառայություններից: