Հրաման N720-Լ-ի բովանդակությունը և նշանակությունը
ՀՀ ՊԵԿ նախագահի 2023 թվականի հուլիսի 12-ի հրամանը N720-Լ, որը փոփոխություններ է կատարում 2022 թվականի սեպտեմբերի 9-ի թիվ 939-Լ հրամանով, կարեւոր դեր ունի Հայաստանի պետական եկամուտների կոմիտեի գործունեության մեջ։ Այս հրամանը նախատեսում է մի շարք փոփոխություններ, որոնք ուղղված են ինչպես հարկային վարչարարությանը, այնպես էլ հարկ վճարողների իրավունքների և պարտավորությունների պարզեցմանը։ Ի՞նչ է այդ փոփոխությունների էությունը և ինչպիսի ազդեցություն կունենան դրանք հարկ վճարողների վրա:
Հրամանի առնվազն երեք հիմնական նպատակները
- Վարչարարության պարզեցում: Հրամանը նպատակ ունի նվազեցնել վարչարարական բարդությունները՝ ապահովելով ավելի արագ և արդյունավետ գործողություններ:
- Հարկային պարտավորությունների հստակեցում: Արձանագրվում են դեպքեր, երբ հարկ վճարողները կարող են առնչվել դժվարությունների կամ կասկածների, իսկ այս հրամանով պարզեցված կանոնները կօգնեն նրանց ավելի լավ կողմնորոշվել:
- Ընդլայնված մոնիտորինգ: Նոր հրամանը նաեւ նպաստում է հարկային ռիսկերի ավելի լավ գնահատմանը և վերահսկմանը:
Ովքե՞ր են հրամանի գործառնական շահառուները
Հրամանն ուղղված է թե՛ անհատներին, թե՛ իրավաբանական անձանց, ովքեր հանդիսանում են հարկ վճարողներ։ Հատկապես ուշադրության կենտրոնում են նրանք, ովքեր սպասում են հարկային վարչարարության մասնագիտական աջակցությանը կամ ունեն խնդրահարույց հարցեր, որոնք կապված են հարկային պարտավորությունների հետ։
Հրամանի փոփոխությունների ազդեցությունը անհատների վրա
Ինքնաշխատող և ստացվող եկամուտների վրա տուրք վճարողները պետք է պարզեցնեն իրենց հարկային հաշվետվությունները՝ հաշվի առնելով հրամանի նոր դրույթները։ Ավելին, կարևոր է, որ նրանք գիտակցեն իրենց իրավունքները և պարտավորությունները, որոնք կարող են փոփոխվել:
Քայլ առ քայլ՝ ինչպես լրացնել հրամանի պահանջները
Հրամանով նախատեսվող պահանջների կատարումը ներառում է մի քանի փուլային գործընթաց:
- Անհրաժեշտ փաստաթղթերի հավաքում: Սա ներառում է հարկային իրավասությունների և հաշիվների պատրաստումը:
- Պահանջների ուսումնասիրություն: Վարկանիշները, որոնք նշված են հրամանի մեջ, պետք է ուշադիր ուսումնասիրվեն:
- Հրամանի լրացում: Հրամանի լրացումը պետք է լինի ճշգրտված և ճիշտ:
- Որոնում և պահանջների ուղարկում: Անհրաժեշտ փաստաթղթերը պետք է ուղարկվեն համապատասխան մարմիններին:
Հրամանի ընթացակարգի ներկայացումը՝ վարչական մարմինների կողմից
Հրամանի քննությունը տեղի է ունենում ՊԵԿ վարչության մակարդակում, որտեղ վարույթ ունեցող աշխատակիցները պատասխանատու են ներկայացված փաստաթղթերի ուսումնասիրման և որոշումների կայացման համար:
Դուք կարող եք ակնկալել հետևյալ քայլերը
- Հանձնաժողովի նիստ՝ դիմումը քննարկելու համար:
- Դիմումի գիտական ու իրավական գնահատում:
- Ավարտական որոշման կայացում ու հաղորդում՝ դիմողների համար:
Ինչ անել՝ եթե դիմումը մերժվի կամ փաստաթուղթը լրիվ չէ
Դիմումը մերժվելու դեպքում հարկ վճարողը իրավունք ունի բողոքարկելու որոշումը։ Բողոքարկման գործընթացը նախատեսում է մի քանի փուլ, որտեղ հարկ վճարողը պետք է ներկայացնի լրացուցիչ ապացույցներ և փաստաթղթեր:
Բողոքարկման ընթացակարգի քայլերը
- Բողոքարկման գրության պատրաստում: Սա պետք է լինի մանկավարժական և տրամաբանական:
- Ապացույցների հավաքում: Պետք է ներկայացվեն բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը:
- Նորից ներկայացում: Հիմնախնդիրը պետք է ներկայացվի համապատասխան մարմիններին:
Հրամանի նշանակությունը որպես ավելի լայն գործընթացի մաս
Այս հրամանը միայն մեկ կետ է ավելի լայն հարկային վարչարարությանը, որը ներառում է տարբեր փոխկապակցված գործառույթներ: Դա կարող է ունենալ մեծ ազդեցություն բոլոր հարկ վճարողների համար՝ սկսած անհատներից մինչև մեծ ընկերություններ:
Հարկային վարչարարության ընդհանուր շրջանակը
- Հարկային հաշվետվություններ՝ ՊԵԿ-ի կողմից:
- Հարկային ռիսկերի գնահատում:
- Բարձրացնելով պահանջարկը վարչական ծառայությունների նկատմամբ:
Դիմումի լրացման փուլային վերլուծություն
Հրամանի շրջանակում ներկայացված պահանջները լրացնելիս հարկավոր է ուշադրություն դարձնել որոշակի հատվածների:
| Հիմնական հատված | Նկարագրություն | Փորձառություն |
|---|---|---|
| Անուն և ազգանուն | Պետք է լինի ճշգրիտ և完整: | Առանց սխալների լրացումը նվազեցնում է մերժումների տոկոսը: |
| Ծննդյան ամսաթիվ | Պետք է լրացված լինի ըստ փաստաթղթի: | Մխիթարական նշում՝ կարող են լինել տարիքային սահմանափակումներ: |
| Հեռախոսահամար | Անհրաժեշտ է կապի համար: | Խորհուրդ է տրվում նշել գործող հեռախոս: |
Ի՞նչ քայլեր կատարել լրացման ընթացքում
Հրամանի լրացումը նշանակում է նաև, որ հարկ վճարողները պետք է հետևեն որոշակի կանոններին:
- Պետք է օգտագործել միայն պաշտոնական փաստաթղթեր:
- Լրացուցիչ հետազոտություններ կատարել:
- Հարցերի դեպքում դիմել մասնագետների:
Մասնակի դեպքեր և իրավիճակներ
Հրամանը կարող է ունենալ հատուկ դրույթներ, որոնք վերաբերում են տարբեր խմբերի, օրինակ՝ ուշադիր լինել վնասված կամ հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար, որոնք կարող են պահանջել լրացուցիչ աջակցություն:
Գործողություններ արտասահմանցիների համար
Արտասահմանցիները, ովքեր ցանկանում են մասնակցել այդ գործընթացին, պետք է տեղեկացվեն բոլոր պահանջներից և ժամկետներից:
Հրամանի հետագա ընթացքը
Հրամանի ընդունումից հետո անհրաժեշտ է հետևել նաև դրա կատարողականությանը՝ հսկելով, թե ինչպես է այն արտացոլվում հարկային հաշվետվություններում:
Տեղեկատվական համակարգերի օգտագործումը
Բոլոր գործընթացները, որոնք կապված են հրամանի հետ, պետք է իրականացվեն էլեկտրոնային եղանակով, ինչը թույլ է տալիս արագացնել ընթացակարգերը:
Իրավական հիմքերը և փոփոխությունների նպատակները
ՀՀ ՊԵԿ նախագահի 12.07.2023թ. թիվ 720-Լ հրամանով նախատեսված փոփոխությունները հիմնվում են Հայաստանի Հանրապետության վարչական ընթացակարգերի օրենքի (HO-139-N) տրամադրությունների վրա, որոնք ուղղված են հարկային վարչարարության պարզեցմանը և արդյունավետության բարձրացմանը: Հրամանում արտացոլված փոփոխությունների նպատակն է իրականացնել հարկային վարչարարության բարեփոխումներ, որոնք կպաշտպանեն հարկատուների իրավունքները և կծառայեն տնտեսական ակտիվության զարգացմանը:
Մասնավորապես, հրամանի շրջանակներում սահմանվում են նոր կարգեր հարկային հաշվառման և հարկային փաստաթղթերի ներկայացման համար, ինչը թույլ կտա նվազեցնել վարչարարական բեռը հարկատուների վրա և բարձրացնել ծառայությունների որակը: Հրամանի ընդունման արդյունքում ակնկալվում է, որ հարկային վարչարարությունը կդառնա ավելի թափանցիկ և հուսալի:
Վիճակագրական տվյալներ փոփոխությունների միջոցով
Հրամանի ընդունումը նախատեսում է, որ 2022 թվականի ընթացքում հարկային վարչարարության նոր համակարգի ներդրումը կհանգեցնի հարկային եկամուտների ավելացմանը: ՊԵԿ-ի կողմից իրականացված վերլուծությունները ցույց են տվել, որ նմանատիպ փոփոխությունները հնարավորություն կստեղծեն ավելացնել պետական բյուջեում հավաքվող հարկային եկամուտները մոտ 15% - ով: Սա, իր հերթին, ուղեկցվելու է պետական ծախսերի արդյունավետության բարձրացմամբ, ինչը լուրջ նշանակություն ունի ազգային տնտեսության կայունության համար:
Ավելին, ՊԵԿ-ի թիրախային ծրագիրն ուղղված է նաև հարկային գիտակցության բարձրացմանը հասարակության շրջանում, ինչը, ըստ կանխատեսումների, ուղղակիորեն կվերաբերվի հարկային դաշտում գտնվող սուբյեկտների թվի աճին:
Էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնումը
Հրամանի շրջանակներում մեծ ուշադրություն է դարձվել էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնմանը, որոնք կօգնեն հարկատուներին առավել հեշտ և արագ ձևով իրականացնել հարկային պարտականությունները: Նոր կարգը նախատեսում է, որ բոլոր հարկային հաշվառումները և հաշվետվությունները պետք է իրականացվեն բացառապես էլեկտրոնային ձևով, ինչը նշանակում է, որ հարկատուները այլևս չեն լինի պարտավոր ժամանել հարկային մարմիններ:
Այս փոփոխությունները ներառում են նաև նոր տեխնոլոգիաների կիրառում՝ QR-կոդերի, էլեկտրոնային ստորագրությունների և անհատական համարների միջոցով, ինչը թույլ է տալիս իրականացնել փաստաթղթերի արագ և անվտանգ հաստատում: Էլեկտրոնային ծառայությունները, որոնք հասանելի կլինեն նաև հեռախոսային հավելվածների միջոցով, կկրճատեն սպասելու ժամանակը և կբարձրացնեն ծառայությունների հասանելիությունը:
