Հայաստանի Հանրապետությունում ոչ ռեզիդենտի շահութահարկի տեղեկանք

Հրահանգի պատմական և իրավական հիմքեր

ՀՀ ՊԵԿ նախագահի 2018 թվականի հունիսի 8-ի N344-Ն հրամանով հաստատվել է Հայաստանի Հանրապետությունում ոչ ռեզիդենտի վճարած շահութահարկի կամ եկամտային հարկի մասին տեղեկանքի ձև, որի կիրառումն առաջնային է ոչ ռեզիդենտ կազմակերպությունների և ֆիզիկական անձանց համար, ովքեր գործում են Հայաստանի Հանրապետությունում:

Այդ հրամանով սահմանվում է, որ տեղեկանքը տրամադրվում է այն անձանց, ովքեր պետք է ներկայացնեն իրենց հարկային պարտավորությունները արտերկրի իրավասու մարմիններին:

Ովքեր են դիմում ներկայացնողները

Այս տեղեկանքը կարող են պահանջել հետևյալ անձիք՝

• Ոչ ռեզիդենտ կազմակերպություններ, որոնք շահույթ են ստացել Հայաստանի Հանրապետության տարածքում:
• Ոչ ռեզիդենտ ֆիզիկական անձինք, ովքեր իրականացրել են եկամտային գործունեություն:
• Կազմակերպություններ կամ մարդիկ, ովքեր ներկայացնում են հայտեր օտարերկրյա իրավասու մարմիններին:

Սակայն, հաճախ կարող են լինել բացառություններ, օրինակ՝ սույն հրամանի ուժին հարկային մարմինը կարող է տրամադրել տեղեկանք, եթե տվյալները հաստատում են՝ ոչ ռեզիդենտը Հայաստանում չի վճարել հարկ:

Ֆորմայի լրացման առանձնահատկությունները

Ֆորմայի լրացումը պարտադիր փուլ է, որը պետք է կատարվի հետևյալ կետերով:

1. Անձնական տվյալներ: Նշել ոչ ռեզիդենտի ամբողջական անունը, գրանցման տեղեկությունները:
2. Հարկային պարտավորության գումարը: Հարկի գումարը նշվում է թվերով և տառերով:
3. Օգտագործված արտոնություններ: Եթե եղել են հարկային արտոնություններ, պետք է դրանք մանրամասն նկարագրվեն:

Խնդրում ենք զգույշ լինել տվյալների մուտքագրության ժամանակ, քանի որ սխալները կարող են հանգեցնել տեղեկանքի մերժմանը:

Պահանջվող փաստաթղթերը

Ընդհանուր առմամբ, դիմումի հետ կից պետք է ներկայացվեն հետևյալ փաստաթղթերը.

• Հարկային հաշվետվությունները, եթե դրանք անհրաժեշտ են:
• Ֆորմայի նախորդ տարբերակը, եթե առկա է:
• Վավերացնող փաստաթղթեր, որոնք հաստատում են անձի նույնականությունը:

Եթե որևէ փաստաթուղթ բացակայում է, հարկային մարմինը կարող է պահանջել լրացուցիչ տեղեկատվություն:

Ներդրումների ստուգում և գործընթաց

Երբ դիմումը ներկայացված է, հարկային մարմինը ստուգում է միասնական տվյալները և հաստատում, թե արդյոք ոչ ռեզիդենտը հարկ է վճարել:

Եթե ստուգումները հաջող են, ապա հայտադիմումի հիման վրա տրամադրվում է տեղեկանքը, իսկ եթե ոչ, հարկային մարմինը կարող է դիմում ամփոփել:

Դիմումի ներկայացման ժամկետները

Պարտադիր է, որ դիմումը ներկայացվի 10 օրվա ընթացքում՝ հրամանի հրապարակումից հետո:

Եթե դիմումը ներկայացվում է ուշ, կարող են կիրառվել վարչական տուգանքներ:

ՀՀ հարկային օրենսգրքի համաձայն, դիմումի հաստատման ժամանակը պետք է լինի մինչև 30 օր:

Հնարավոր խնդիրները և դրանց լուծումները

Եթե դիմումը մերժվել է, հարկային մարմնից կարող եք պահանջել ավելի մանրամասն տեղեկատվություն:

Հիվանդությունները, ինչպես նաև դեպքերի վերլուծությունները, դրանք կարող են ներառել.

• Սխալ տվյալների մուտքագրումը:
• Ֆորմայի լրացման պահանջների խախտումը:
• Փաստաթղթերի բացակայությունը կամ ոչ ճիշտ տվյալների տրամադրումը:

Այդ իսկ պատճառով, եթե խնդիրներ են առաջանում, կարևոր է անմիջապես դիմել հարկային մարմին:

Դիմումի գործընթացի ավարտը

Պահանջված տեղեկանքը տրամադրվում է մինչև 10 օրվա ընթացքում՝ փաստաթղթերի ստուգման ավարտից հետո:

Եթե հարկային մարմինը չի կարող տրամադրել տվյալները, ապա հնարավորություն կա ստանալ տրանսֆերտ, որը կտեղադրվի:

Հարկային մարմինի կողմից տրամադրված տեղեկանքը կարող է օգտագործվել ոչ միայն հարկային հաշվետվությունների նպատակով, այլ նաև տեղափոխման կամ այլ իրավական պահանջների համար:

Հիմնական խորհուրդներ դիմումի համար

Հաջողությամբ դիմելու համար, հետևեք հետևյալ խորհուրդներին:

• Առաջին հերթին, ստուգեք բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը:
• Լրացրեք ձևը կարգապահաբար՝ ուշադիր ստուգելով յուրաքանչյուր կետ:
• Եթե հարցեր կամ շփոթություններ ունեք, դիմեք հարկային մարմնի աշխատակիցներին:

Այս քայլերը կօգնեն ձեզ ապահովել, որ ձեր դիմումն ընդունվի և արագ մշակվի:

Անհրաժեշտ փաստաթղթերը և պահանջները

Հայաստանի Հանրապետությունում ոչ ռեզիդենտի վճարած շահութահարկի կամ եկամտային հարկի մասին տեղեկանքի ձևը հաստատելու համար անհրաժեշտ է ներկայացնել մի շարք փաստաթղթեր, որոնք պետք է համապատասխանի ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից սահմանված պայմաններին: Դրանք կարող են ներառել, սակայն չսահմանափակվեն, հետևյալներով:

• ՀՀ ՊԵԿ կողմից հաստատված ձևաթուղթ (344-Ն), որը պետք է լրացվի ճիշտ և ամբողջական:
• Հարկային գործարքների կտրվածքները, որոնք ապացուցում են շահութահարկի կամ եկամտային հարկի վճարման հանգամանքը:
• Տվյալ ոչ ռեզիդենտի փաստացի գտնվելու վայրի վերաբերյալ տեղեկություններ՝ իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձից:
• Նույնիսկ եթե ոչ ռեզիդենտի գործունեությունը իրականացնելիս ներգրավված է երրորդ կողմ, ապա այդ երրորդ կողմի կողմից տրամադրված փաստաթղթեր, որոնք վկայում են հարկային պարտավորությունների կատարումը:

Տվյալ փաստաթղթերը պետք է ներկայացվեն ՀՀ ՊԵԿ-ին էլեկտրոնային ձևով, օգտագործելով ստորագրման էլեկտրոնային համակարգերը, ինչը խիստ անհրաժեշտ է: Այս գործընթացն ապահովում է արագ և անվտանգ հաղորդակցություն պետական կառույցի հետ:

Հարկային արտոնություններ և նվազեցումներ

Հայաստանի Հանրապետությունում ոչ ռեզիդենտների համար առկա են մի շարք հարկային արտոնություններ և նվազեցումներ, որոնք կարող են մեծապես ազդել նրանց հարկային պարտավորությունների վրա: Գործող օրենքով նախատեսված արտոնությունները ներառում են հետևյալը:

• Ոչ ռեզիդենտները, ովքեր իրականացնում են ներդրումներ տնտեսության զարգացման մեջ, կարող են օգտվել շահութահարկի նվազեցման մի շարք ծրագրերից:
• Տեղական իշխանությունները կարող են տրամադրել հարկային արտոնություններ՝ կախված տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերից:
• Եթե ոչ ռեզիդենտը ցուցաբերում է սոցիալական պատասխանատվություն, ապա նա կարող է ստանալ լրացուցիչ հարկային արտոնություններ:

Հարկային արտոնությունների և նվազեցումների կիրառման գործընթացը ենթադրում է համապատասխան փաստաթղթերի ներկայացում և ծանոթացում ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից հաստատված կարգին: Սա կարևոր է հատկապես այն ընկերությունների համար, որոնք ցանկանում են շարունակաբար աշխատել և զարգանալ Հայաստանի Հանրապետությունում:

Հարկային վերահսկողություն և պատասխանատվություն

Ոչ ռեզիդենտների կողմից հարկային պարտավորությունների կատարման գործընթացը ենթակա է ՀՀ ՊԵԿ-ի կողմից վերահսկողության: Այս վերահսկողությունը ներառում է ժամանակին և ճիշտ հարկային արտահերթությունների գնահատումները, ինչպես նաև արգելքներ ու պատիժներ, որոնք կարող են կիրառվել այն դեպքում, երբ հարկային պարտավորությունները չեն կատարվել:

• Եթե ոչ ռեզիդենտը չի ներկայացնում հարկային տեղեկանքը սահմանված ժամկետում, նրան կարող է նշանակվել վարչական տուգանք:
• Երբ հարկային պարտավորությունները պատշաճ կերպով չեն կատարվում, ՀՀ ՊԵԿ-ն իրավունք ունի սկսել հարկային ստուգում:
• Նման ստուգումների արդյունքում կարող են վերաբերել ոչ միայն վճարումներ, այլև դատական գործընթացներ:

Հարկային վերահսկողության գործընթացն կարևոր է, քանի որ այն ապահովում է հարկային համակարգի կայունությունը և կանխում հանցավոր գործողությունները: Ոչ ռեզիդենտները պետք է ուշադիր հետևեն իրենց պարտավորություններին, որպեսզի խուսափեն անսպասելի դժվարություններից: