ՀՀ ՊԵԿ հրաման N 822-Ն՝ հիմնադրամների հաշվետվությունների

Առաջին հայացքից՝ հրաման N 822-Ն

2022 թվականի օգոստոսի 9-ին ՀՀ ՊԵԿ նախագահի կողմից ստորագրված հրամանը (N 822-Ն) ներառում է հատուկ փոփոխություններ և լրացումներ 2020 թվականի ապրիլի 17-ին ընդունված հրաման N 337-Ն:

Այս հրամանը վերաբերում է «Հիմնադրամների գործունեության մասին հաշվետվության օրինակելի ձևը, հրապարակման և ներկայացման կարգը» հաստատելու մշակույթին:

Հրամանի ընդունմամբ, նոր ձևակերպումներ և փոփոխություններ են կատարվել, որոնք անդրադառնում են հիմնադրամների հաշվետվությունների ներկայացման կարգին:

Հրամանի պատմությունը և կարգապահական շրջանակը

Հրաման N 337-Ն ընդունվել է 2020 թվականին, իսկ N 822-Ն հրամանի ընդունմամբ մուտք են գործել նոր կարգավորումներ:

Այդպիսով, ՀՀ կառավարության կողմից ընդունված օրենսդրական և վարչական առումով հրամանները ենթակա են փոփոխման:

Օրենքի 34-րդ հոդվածի 1-ին մասը թույլատրում է կատարել համապատասխան փոփոխություններ, ինչը հիմք է հանդիսանում այս հրամանի համար:

Հրամանի կարևորությունը և նպատակները

• Նպատակ է ունենալ մի միասնական մոտեցում հիմնադրամների հաշվետվությունների ձևավորման և ներկայացման գործընթացում:
• Հրամանը սահմանում է նոր չափանիշներ և պահանջներ, որոնք նպաստում են կառավարման արդյունավետությանը:
• Դրամատային կազմակերպություններին տրամադրվում են ավելի հստակ և բազմակողմանի տեղեկատվություն:

Հրապարակման և ներկայացման կարգի վերանայում

Նշված հրամանի մեջ կատարել են տարբեր փոփոխություններ և լրացումներ, որոնք վերաբերում են հիմնականում ձևաթղթի բովանդակությանը:

Մի շարք կարևոր կետեր, որոնք պետք է հաշվի առնել.

1. Աուդիտորական եզրակացություն: Փոխարինվում է ֆինանսական հաշվետվությունների վերաբերյալ աուդիտորական եզրակացությամբ:
2. Էջերի քանակը: Փոփոխման արդյունքում, նախկին «Թերթ» բառը փոխարինվել է «Էջերի քանակը» բառով:
3. Հաշվետվության ներկայացման ձև: Սկզբնական ձևը ենթարկվել է փոփոխությունների՝ կարգավորելու համար հաշվետվության ներկայացման գործընթացը:

Հրահանգները ըստ կետերի

Ովքեր պետք է ներկայացնեն հաշվետվությունները

Այս հրամանը վերաբերում է բոլոր հիմնադրամներին, որոնք գործում են Հայաստանում:

Հաշվետվությունները ներկայացնելու պարտականությունը կրում են.

• Առևտրային հիմնադրամներ
• Հասարակական և բարեսիրական հիմնադրամներ
• Այն հիմնադրամներ, որոնք զբաղվում են ֆինանսական գործունեությամբ

Որպեսզի հաշվետվությունները ճիշտ և ժամանակին ներկայացվեն

Հրապարակման նոր ձևաչափերը ենթադրում են, որ հիմնադրամները պետք է հետևեն հետևյալ քայլերին.

1. Բոլոր անհրաժեշտ տվյալները պատշաճ կերպով հավաքագրել և համակարգել:
2. Լրացնել նոր ձևաթուղթ, որը համապատասխանում է հրամանի պահանջներին:
3. Վերջնական հաշվետվությունը ներկայացնել համապատասխան մարմնին՝ ՍԱՊԾ:

Դժվարություններ և մարտահրավերներ

Նոր կարգերը կարող են առաջացնել որոշակի դժվարություններ:

• Հիմնադրամների աշխատակիցները կարող են բախվել անհստակության կամ դրանցից բխող իրավական հարցերի:
• Այն հիմնադրամները, որոնք նախկինում չեն ունեցել նման հաշվետվություններ, կարող են դժվարություններ ունենալ նոր ձևերը լրացնելու հարցում:

Հրահանգների իրականացման ընթացակարգեր

Հրամանի իրականացումը ենթադրում է հետևյալ կարևոր քայլերն ու գործընթացները:

• Նոր ձևերի տրամադրում և պաշտոնական տեղեկատվության հրապարակում:
• Բարենպաստ պայմանների ստեղծում հիմնադրամների համար, որպեսզի կարողանան հեշտությամբ կատարել պահանջները:
• Իրավաբանական խորհրդատվությունների տրամադրում հիմնադրամներին:

Համակարգելու փուլերը և մշակույթի ձևավորումը

Հրամանն նաեւ ենթադրում է բարելավված վարքագիծ, որը կկանանցումի հիմնադրամներին ճիշտ ձևով հաշվետվությունների ներկայացում:

Երբ կազմակերպությունները սկսում են ավելի լավ հասկանալ և կիրառել այս հրամանը, տեղի կունենան նաև մյուս իրողությունները.

• Հիմնադրամները ավելի մեծ վստահություն կստանան պետության կողմից:
• Կառավարության կողմից հիմնադրամների նկատմամբ վերահսկողությունը կկ固ացվի:

Հրամանի ազդեցությունը ամբողջական հաշվետվության գործընթացին

Այս փոփոխությունները և լրացումները, որոնք մտցվել են N 822-Ն հրամանով, մեծ ազդեցություն կունենան ամբողջական հաշվետվության գործընթացում:

Քանի որ հիմնադրամները ստիպված կլինեն հետևել նոր պահանջներին, այս գործընթացը կդառնա ավելի զգույշ և ճիշտ:

Ինչպես դիմել և կարգավորել հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացը

Դիմելու և հաշվետվությունները ներկայացնելու գործընթացն իրականացվում է էլեկտրոնային համակարգի միջոցով:

1. Այցելել պետական ծառայությունների կայքը:
2. Ընտրել համապատասխան բաժինը, որտեղ ներկայացվում են հաշվետվությունները:
3. Լրացնել բոլոր պահանջվող դաշտերը:
4. Ներբեռնել անհրաժեշտ փաստաթղթերը:
5. Ուրախությամբ սպասել հաստատման:

Այս հրամանի ներմուծումը նոր չափանիշներ և պահանջներ կառաջացնի, ինչը կնպաստի Հայաստանում հիմնադրամների արդյունավետ գործունեությանը:

ՀՀ ՊԵԿ նոր հրամանների ազդեցությունը հարկային համակարգի բարեփոխումների վրա

2022 թվականի օգոստոսի 09-ին ՀՀ ՊԵԿ նախագահի կողմից ընդունված թիվ 822-Ն հրամանը վերաբերել է 2020 թվականի ապրիլի 17-ի թիվ 337-Ն հրամանի փոփոխություններին ու լրացումներին, որոնք ուղղված էին հարկային համակարգի բարեփոխումներին: Այս բարեփոխումները կարևոր դեր են խաղում հարկային վարչարարության պարզեցման և արդիականացման գործընթացում, ինչպես նաև հարկային բեռի հավասարեցման համար:

Հրամանի նպատակն է, մասնավորապես, բարելավել հարկային վարչարարության արդյունավետությունը, նվազեցնել հարկային խախտումների քանակը և ակտիվորեն մեծացնել հարկային եկամուտների հավաքումը: Նշված փոփոխությունները նախատեսում են նաև նոր օրենսդրական կարգավորումներ, որոնք ուղղված են հարկ վճարողների իրավունքներին և պարտականություններին:

Հրամանի կիրառման հետևանքները տնտեսական գործունեության վրա

Հրահանգները, որոնք ներառում են նոր կարգավորումներ, ունենալու են նշանակալի ազդեցություն Հայաստանի տնտեսության տարբեր ոլորտներում: Կարգավորումները կարող են խթանել տնտեսական ակտիվությունը, քանի որ պարզեցված հարկային վարչարարությունը կարող է նպաստել ձեռնարկությունների գործունեության զարգացմանը: Ավելին, այս հրամանի արդյունքում իրականացված լրացումները կարող են բարելավել ներդրումային միջավայրը, ինչը կարևոր է արտաքին ներդրողների համար:

Կազմակերպությունների համար առավելագույնս պարզեցված հարկային ընթացակարգերը կարող են նվազեցնել վարչարարական բեռը, ինչը, առաջին հերթին, կօգնի փոքր և միջին ձեռնարկություններին (ՓՄՁ): Արդյունքում, դրանք կունենան ավելացվող արդյունավետություն, որը թույլ կտա նրանց կենտրոնանալ իրենց հիմնական գործունեության վրա:

Պետական եկամուտների կոմիտեի դերը և պատասխանատվությունը նոր կարգավորումների իրականացման ընթացքում

ՀՀ ՊԵԿ-ը, որպես հարկային քաղաքականության իրականացման մարմին, իր վրա կրում է պատասխանատվություն նոր հրամանների արդյունավետ կիրառման և վերահսկման համար: Այս կառույցը պետք է մշակի համապատասխան մեխանիզմներ, որոնք կսովորեցնեն հարկ վճարողներին նոր պայմանները և կխթանեն նրանց համագործակցությունը պետության հետ:

ՊԵԿ-ի հետ համագործակցությունը պետք է ներառի ոչ միայն հարկ վճարողների, այլև հասարակության լայն շերտերի մասնակցությունը: Այսպիսով, տեղեկատվական արշավներ և խորհրդատվական ծառայություններ կարող են մեծացնել հանրության իրազեկվածությունը, սնուցելով հարկ վճարողներին անհրաժեշտ տեղեկատվությամբ: