Մաքսային վարչության ռազմավարական ծրագրերի հաստատում

Մաքսային վարչության ռազմավարական ծրագրերը. Արդյունքներ և պարտավորություններ

ՀՀ ՊԵԿ նախագահի 30․12․2025թ․ թիվ 1833-Լ հրամանագիրը «Հարկային վարչարարության բարեփոխումների և մաքսային ծառայության առաջիկա տարիների զարգացման ռազմավարական ծրագրերը հաստատելու մասին» ունի կարևոր դերակատարություն Հայաստանի Հանրապետության մաքսային քաղաքականությունում։ Դրա միջոցով նախատեսվում են մի շարք բարեփոխումներ, որոնք ուղղված են մաքսային վարչարարության բարելավմանը և տնտեսության զարգացմանը։

Ինչո՞ւ է կարևոր այս հրամանը

Այս հրամանագիրը անհրաժեշտ է, որպեսզի մշակվեն արդյունավետ մեխանիզմներ, որոնք կկարգավորվեն մաքսային ծառայությունների ոլորտում։ Այն նպատակ ունի բարելավել մաքսային կարգավորումները, արագացնել գործընթացները և բարձրացնել ծառայությունների բնույթը, ինչը, ընդհանուր առմամբ, ավելի բարենպաստ պայմաններ կստեղծի ինչպես քաղաքացիների, այնպես էլ տնտեսվարողների համար:

Արդյունքում ստեղծվող հնարավորությունները

Հրամանագրի ընդունման արդյունքում քաղաքացիների և տնտեսվարողների համար բացվում են մի շարք հնարավորություններ, ինչպես օրինակ՝

• Ապահովված պաշտոնական գործընթացներ: Մաքսային ընթացակարգերն ավելի հստակ և հասանելի կլինեն:
• Էլեկտրոնային ծառայությունների ներդրում: Մաքսային գործընթացները կընդլայնվեն՝ ներառելով էլեկտրոնային ստորագրություններ և ինքնաշխատ համակարգեր:
• Ակնհայտ տեսանելիություն: Յուրաքանչյուր հատկանիշի և կարգի վերաբերյալ տեղեկությունների հասանելիություն:

Ինքնուրույն շուկայական հարաբերությունների զարգացում

Հրամանագրի միջոցով Հայաստանի Հանրապետությունը նպատակ ունի զարգացնել մասնավոր հատվածի մասնակցությունը մաքսային վարչարարության մեջ։ Դա նշանակում է, որ բիզնեսը կարող է ստանալ մաքսային ծառայությունների պոտենցիալ բարելավում՝ բարելավելով իր մատակարարման ցանցը և մաքսային ընթացակարգերի արդյունավետությունը:

Ովքեր են պարտավորություններ կրող անձինք

Հրամանագրով նախատեսվում է, որ բոլոր քաղաքացիները կամ կազմակերպությունները, որոնք ներմուծում կամ արտահանում են ապրանքներ, պարտավոր են մարմիններին տրամադրել անհրաժեշտ փաստաթղթերը և տեղեկությունները:

• Անձամբ Մասնակիցներ: Մաքսային ծառայությունների բարելավման մեջ կարող են ներգրավվել ինչպես կոշտ, այնպես էլ փափուկ բիզնեսները:
• Ոսկե ձեռք: Որոշակի ոլորտներում, ինչպիսիք են սննդի արտադրությունը, մաքսային ընթացակարգերը կարող են խստացվել:

Հրամանագրի կազմը և դրա կարևոր մասերը

Հրամանագրի մեջ կան մի շարք կետեր, որոնք կարգավորում են մաքսային վարչարարության բարելավման գործընթացները:

Ինչ անել, եթե գործընթացը ձախողվի

Եթե դուք ամեն դեպքում հանդիպեք մաքսային վարչարարության որևէ դժվարությանը, դուք կարող եք դիմել բազմաթիվ միջոցներին:

• Դիմում ներկայացնել: Դուք կարող եք ներկայացնել դիմում մաքսային մարմիններին՝ խնդիրը հայտնելու համար:
• Վիճակագրության ուսումնասիրություն: Եթե մաքսային կառույցի կողմից մերժել է ձեր փաստաթղթերը, ապա խնդրում ենք ստուգել մերժման պատճառները:

Պատճառները կարծում են, թե ինչու է մերժվում փաստաթուղթը

Համաձայն վարչարարության կանոնների, մերժումը կարող է լինել հետևյալ պատճառներով:

1. Փաստաթղթերի անբավարարություն
2. Հաջորդականության կոտրում:
3. Տրամադրված տեղեկությունների անհամապատասխանություն:

Համանման օրենսդրությունը

Հրամանագրի ընդունումը հիմնված է նաև Հայաստանի Հանրապետության վարչական գործընթացների օրենսդրության վրա, որը պահանջում է, որպեսզի ցանկացած փոփոխություն դուրս գա անհրաժեշտ մաքսային մարմինների համաձայնությամբ:

Մաքսային մարմինների համանման օրենսդրությունը կարևորում է քաղաքացու իրավունքները, և նրա պարտավորությունները՝ վստահեցնելով, որ վարչարարության ընթացքները թափանցիկ և հասանելի են:

Ելք և ամփոփում

Այսպիսով, ՀՀ ՊԵԿ նախագահն ընդունեց մաքսային ծառայությունների բարեփոխման հրամանագիրը, որն ուղղված է ոչ միայն պետական համակարգի արդիականացմանը, այլ նաև քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանությանը:

Հրամանագրի շրջանակում առաջարկվում են բազմաթիվ բարելավումներ, որոնք նպաստում են մաքսային ընթացակարգերի պարզեցմանը և արագացմանը, ինչը, իհարկե, կնպաստի Հայաստանի տնտեսության դինամիկ զարգացմանը:

Հարկային վարչարարության բարեփոխումների առաջնահերթությունները

ՀՀ ՊԵԿ նախագահի 30․12․2025թ․ «Հարկային վարչարարության բարեփոխումների և մաքսային ծառայության առաջիկա տարիների զարգացման ռազմավարական ծրագրերը հաստատելու մասին» թիվ 1833-Լ հրամանով սահմանվում են կարևոր առաջնահերթություններ, որոնք ուղղված են հարկային վարչարարության բարելավմանը: Այս բարեփոխումները ներառում են ինչպես ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառում, այնպես էլ գիտելիքների և հմտությունների զարգացման ծրագրեր:

Մասնավորապես, այս հրամանը նախատեսում է ներդնել էլեկտրոնային հարկային հաշվետվության ավելի պարզեցված համակարգ, որը հնարավորություն կտա հարկ վճարողներին հեշտությամբ կատարել իրենց պարտականությունները: Համակարգը, որն օգտագործելու է պետության կողմից տրամադրված էլեկտրոնային ստորագրությունը, նպաստելու է ինչպես ժամանակի խնայողությանը, այնպես էլ վարչական գործընթացների արագացմանը:

Մաքսային ծառայության առաջիկա զարգացումները

Մաքսային ծառայության զարգացման ռազմավարական ծրագրերը նախատեսում են, որ առաջիկայում կիրականացվեն մի շարք քայլեր, որոնք կկապվեն մաքսային ընթացակարգերի ավտոմատացման և պարզեցման հետ: Ներդրվելու են նոր համակարգեր, որոնք թույլ կտան արագացնել մաքսային ապրանքների հայտարարագրումը և մաքսային մաքումների գործընթացը:

Այս ծրագրերի շրջանակներում նախատեսվում է նաև ինտեգրվել միջազգային լավագույն փորձը և տեխնոլոգիաները: Օրինակ, կիրականացվեն համատեղ ծրագրեր միջազգային կազմակերպությունների հետ, որոնց նպատակն է բարելավել մաքսային ծառայությունների արդյունավետությունը և կապակցվածությունը այլ երկրների մաքսային մարմինների հետ:

Հարկային և մաքսային վարչարարության վերահսկողության ուժեղացում

ՀՀ ՊԵԿ-ի հրամանով նախատեսվում են նաև վերահսկողության մեթոդների արդիականացում և ուժեղացում: Հարկային և մաքսային վարչարարության արդյունավետ վերահսկողությունն անհրաժեշտ է միջազգային ստանդարտներին համապատասխանելու և հարկային խախտումների կանխարգելման համար:

Այս նպատակով նախատեսվում է իրականացնել արհեստական բանականություն և տվյալների վերլուծություն օգտագործող հավելվածների ներդրումներ, որոնք կօգնեն հայտնաբերել հնարավոր խախտումները և օրինախախտ ընթացակարգերը: Ավելին, հարկային մարմինները կունենան խորը վերլուծական հաշվետվություններ, որոնք կօգնեն ավելի լավ հասկանալ հարկային բազայի որոշակի հատվածների վիճակը:

Այսպիսի նորարարություններն ու բարեփոխումները նախատեսվում են իրականացնել միաժամանակ՝ բոլոր շահագրգիռ մարմինների, այդ թվում՝ պետական և մասնավոր հատվածի, ներգրավմամբ, ինչը կապահովի համակարգի ներսում ինտեգրված աշխատանք և կհանգեցնի ավելի կայուն ու արդյունավետ հարկային և մաքսային վարչարարության: