Եկամուտների վարչարարության բարեփոխումների հասարակական խորհրդի նիստի կարևորություն
2021 թվականի օգոստոսի 19-ին տեղի ունեցած նիստը (երաժիշտ N6) հանդիսանում է ՀՀ եկամուտների վարչարարության բարեփոխումների գործընթացի կարևոր փուլերից մեկը։ Այս նիստում քննարկվել են հարկային համակարգի բարեփոխումներին վերաբերող հարցեր, որոնք ուղղակիորեն ազդում են բիզնես միջավայրի կայունության և մրցունակության վրա։ Այդ իսկ պատճառով, նիստի արձանագրությունն ունի ծայրահեղ կարևորություն այն կառույցների համար, որոնք ցանկանում են մասնակցել Հայաստանի հարկային քաղաքականության ձևավորմանը:
Երիտասարդ ձեռնարկատերերի և հասարակական կազմակերպությունների ներգրավումը
Նիստին, ի տարբերություն ավանդական ձևի, ակտիվորեն ներգրավվել են երիտասարդ ձեռնարկատերերը և հասարակական կազմակերպությունները։ Նրանց մասնակցությունը հնարավորություն է տալիս բարձրաձայնել խնդիրներ, որոնք կարևորվում են տնտեսության ոլորտում։ Հաստատված ավանդույթից շեղվելը արտահայտում է նորարարական մոտեցում, որը կարևոր է բարեփոխումների հաջող իրականացման համար:
Նիստի ընթացակարգը
- Նիստը մեկնարկել է ժամը 15:00-ին՝ ՀՀ եկամուտների կոմիտեի ղեկավարի և հանրային խորհրդի նախագահության մասնակցությամբ։
- Նիստի ընթացքում եղել են բազմաթիվ առաջարկներ, որոնք ներկայացվել են տարբեր ոլորտների մասնագետների կողմից։
- Հանրային կարծիքների ամփոփումը և քննարկումները տեղի են ունեցել իրական ժամանակում։
Ինչպե՞ս լրացնել արձանագրությունը
Դրան, ովքեր ցանկանում են ներկայացնել իրենց կարծիքը կամ առաջարկները, անհրաժեշտ է լրացնել համապատասխան ձևաթուղթը: Նշված արձանագրության համար լրացումը տեղի կունենա հետևյալ քայլերով.
- Արամը կամ կազմակերպությունը պետք է նախապատրաստի առաջարկները։
- Առաջարկը պետք է ներկայացվի գրավոր ձևով՝ նշելով կոնկրետ առաջարկված փոփոխությունները և դրանց հիմնավորումները։
- Լրացված ձևաթուղթը ուղարկվում է համապատասխան հանձնաժողով՝ նշված ժամկետներում։
Արձանագրության վրա ազդեցության հարցերը
Արձանագրությունն ունի մի շարք ազդեցություններ, որոնք կարող են կարևոր լինել տարբեր անձանց ու կազմակերպությունների համար։ Դրանք ներառում են՝
- Հնարավորություններ. Նիստում քննարկվող հարցերը կարող են հիմք հանդիսանալ նոր օրենքների կամ կարգավորումների ընդունման համար, որոնք կկարգավորեն հարկային քաղաքականությունը։
- Պարտավորություններ. Ընկերությունները, որոնք մասնակցում են քննարկումներին, պարտավոր են հետևել նոր օրենքների իրականացմանը և համապատասխանեցնել իրենց գործունեությունը դրան։
Արձանագրության տրամադրման գործընթացը
Արձանագրությունը հասանելի է բոլոր заинтересованных сторон առցանց: Կարևոր է նշել, որ այն պետք է ստացվի օրենքի պահանջներին համապատասխան:
Գրանցման քայլերը
- Գրանցվել ՊԵԿ-ի պաշտոնական կայքում:
- Ներբեռնել անհրաժեշտ փաստաթղթերը:
- Բաժնետերերին տեղեկացնել ընթացքի մասին:
Ինչ անել սխալների կամ մերժման դեպքում
Եթե արձանագրությունը մերժվի կամ սխալներով լրացվի, ապա կառույցը պետք է դիմի համապատասխան մարմին՝ պարզելու մերժման պատճառները:
- Խորհրդակցել իրավաբանների հետ:
- Նորից լրացնել և ուղարկել արձանագրությունը՝ հաշվի առնելով անցած սխալները:
Ելք որոշումների ընդունման գործընթացում
Նիստից հետո արձանագրությունը քննարկվում է ՊԵԿ-ի համապատասխան կառույցներում, որտեղ որոշվում է, թե ինչ ուղիներով կշարունակվեն բարեփոխումները:
ՊԵԿ-ի և հանրային խորհրդի համագործակցությունը
Կառույցների միջև համագործակցությունը կարևոր է, քանի որ այն թույլ է տալիս տարբեր ոլորտների մասնագետներին ճշգրիտ ու հիմնավորված առաջարկներ ներկայացնել:
Համագործակցության շրջանակները
- Առաջարկների ներկայացում:
- Քննարկումների կազմակերպում:
- Ոլորտների զարգացման պլաններ:
Պատմություն և օրենսդրական հիմքեր
Հանրային խորհրդի և ՊԵԿ-ի համագործակցության պատմությունը ցույց է տալիս, որ այսպիսի նիստերը ունեն արմատական փոփոխություններ հասարակական կյանքի մեջ:
Առաջին փուլեր
Խորհրդի առաջին նիստերը տեղի են ունեցել 2019 թվականից սկսած, որտեղ հիմնական խնդիրները քննարկվել են սկսնակ ձեռնարկատերերի աջակցության պայմանների ստեղծումն ու հարկային համակարգի բարելավման գաղափարներն էին:
Վերջին փոփոխությունները
2021-ի մարտից սկսած, բարեփոխումների գործընթացը ավելի ակտիվ փուլ է անցել, ինչի արդյունքում արձանագրությունները դարձել են ավելի հաճախակի և լայնորեն քննարկվող:
Անհրաժեշտ փաստաթղթերը և իրենց պատրաստումը
Արձանագրության համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը պետք է պատրաստվեն նախապես՝ համահունչ գործող պահանջներին:
Պատրաստման գործընթացը
- Որպեսզի փաստաթղթերը ճիշտ պատրաստվեն, դրանք պետք է ստուգվեն իրավաբանների կողմից:
- Քիչ թե շատ, պետք է կազմում ունենալ հիմնավորումներ ու պահանջներ:
Հաղորդակցման ալիքներ
Կառույցները կարող են հաղորդակցվել տարբեր ալիքներով՝ ներառյալ առցանց միջոցները։ Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս արագ արձագանքել փոփոխություններին:
Առկա ալիքները
- ՊԵԿ-ի պաշտոնական կայք:
- Հասարակական կազմակերպությունների կայքեր:
- Սոցիալական ցանցեր:
Եկամուտների վարչարարության բարեփոխումների հասարակական խորհրդի նիստի կառուցվածքը
Եկամուտների վարչարարության բարեփոխումների հասարակական խորհուրդը (ԵՎԲՀԽ) կամավոր հիմնված մարմին է, որն ունի նպատակ բարձրացնել վարչարարության արդյունավետությունը, ապահովելով այդ գործընթացում բոլոր շահառուների մասնակցությունը։ 19.08.2021թ. նիստի արձանագրության N6-ում քննարկվել են մի շարք կարևոր հարցեր, որոնք վերաբերում են եկամուտների վարչարարության բարեփոխումների ընթացքին և արդյունքներին։ Նիստի ընթացքում մասնակիցներն առաջարկել են քննարկել բարեփոխումների ծրագրերը, որոնք ուղղված են հարկային վարչարարության թափանցիկության ավելացմանը և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության ապահովմանը։
Խորհրդի նիստի կառուցվածքում ընդգրկված էին տարբեր գերատեսչությունների ներկայացուցիչներ, տնտեսական փորձագետներ, հասարակական կազմակերպությունների անդամներ և քաղաքացիներ։ Յուրաքանչյուր մասնակցի դերակատարությունը որոշեց քննարկումների ընթացքը, ինչը հնարավորություն տվեց ձևավորել բազմակողմանի կարծիք և առաջարկություններ։ Այդ տեսանկյունից, նիստի արձանագրությունը ոչ միայն տեղեկացնում է իրականացված քննարկումների մասին, այլ նաև ներկայացնում է այն խնդիրները, որոնք պահանջում են արագ լուծում։
Բարեփոխումների արդյունավետության գնահատում և վերլուծություն
19.08.2021թ. նիստում առանձնահատուկ ուշադրություն դարձվեց եկամուտների վարչարարության բարեփոխումների արդյունավետության գնահատման մեթոդաբառերի մշակմանը։ Հանդիպման մասնակիցները քննարկել են, թե ինչպես կարելի է գնահատել բարեփոխումների ազդեցությունը հարկ վճարողների և տնտեսության ընդհանուր վրա։ Այս համատեքստում առաջարկվել են տարբեր գործիքներ, ներառյալ քանակական և որակական վերլուծություններ, որոնք կարող են օգնել չափելու բարեփոխումների արդյունքները։
Արձանագրության մեջ նշվել է, որ անհրաժեշտ է ստեղծել հատուկ մոնիտորինգային խմբեր, որոնք կկատարեն մշտադիտարկում և գնահատում բարեփոխումների ընթացքի և ազդեցության վերաբերյալ։ Այս մոնիտորինգի արդյունքում կարելի է ստանալ տվյալներ, որոնք կնպաստեն քաղաքականության համաչափ զարգացմանը և կպատասխանեն հանրության սպասելիքներին։
Հարկային վարչարարության բարեփոխումների հասարակական իրազեկումը
Նիստի ընթացքում անդրադարձ եղել է նաև հասարակության կողմից հարկային վարչարարության բարեփոխումների վերաբերյալ իրազեկման կարևորությանը։ Խորհրդի անդամները մտահոգություն են հայտնել, որ շատ քաղաքացիներ չեն տեղյակ բարեփոխումների մանրամասներից և դրանց հնարավորություններից։ Այս համատեքստում առաջարկվել է իրականացնել լայնածավալ տեղեկատվական արշավներ և միջոցառումներ, որոնք կտրամադրեն քաղաքացիներին անհրաժեշտ տեղեկություններ։
Հասարակական իրազեկման արդյունավետությունը կօգնի բարձրացնել քաղաքացիների վստահությունը պետական մարմինների նկատմամբ, ինչը իր հերթին կարող է նպաստել հարկային պարտավորությունների կատարումներին և բարեփոխումների ընդհանուր հաջողությանը։ Այս առումով կարևոր է նաև ստեղծել դաշտ, որտեղ քաղաքացիները կհայտնել իրենց մտահոգությունները և առաջարկները, ինչը կնպաստի բաց և թափանցիկ երկխոսության ձևավորմանը պետական մարմինների և հասարակության միջև։